تحلیل شناختی-عصبی اعجاز بیانی قرآن با استفاده از فناوری های ردیابی چشم و تصویربرداری مغزی در درک مفاهیم مجازی و استعاره های قرآنی

در پژوهش حاضر به بررسی امکان پذیری و کارایی استفاده از فناوری های ردیابی چشم و تصویربرداری مغزی (MRI) و (EEG) تحلیل شناختی عصبی اعجاز بیانی قرآن کریم می پردازد. با توجه به اینکه استعاره های قرآنی نه تنها آرایه های ادبی، بلکه سازوکارهای شناختی تجسم یافته ای هستند که درک مفاهیم انتزاعی الهیاتی را از طریق تجارب حسی حرکتی ممکن می سازند، این پژوهش چارچوبی میان رشته ای برای تلفیق یافته های علوم اعصاب، شناختی زبان شناسی تجسم، بنیان، و بلاغت کلاسیک عربی ارائه می دهد. یافته های پیش بینی شده نشان می دهد که استعاره های کلیدی قرآن مانند «نور» «الله»، «ید الله»، و «صراط مستقیم» با فعال سازی شبکه های عصبی توزیع شده در سراسر مغز از جمله قشر حرکتی، بینایی و سیستم لیمبیک، مفاهیم انتزاعی را به صورت تجربه محور و از نظر عاطفی برجسته در می آورند. همچنین داده های ردیابی چشم در مطالعات حفظ قرآن نشان می دهد که فرآیند درک معنایی آیات برخلاف تصور حفظ طوطی وار شامل پردازش عمیق و جستجوی فعال معانی واژگان است. پژوهش حاضر با ارائه مدلی پنج مرحله ای برای تحلیل تلفیقی استعاره های قرآنی نشان می دهد که چگونه می توان از فناوری های عصبی شناختی برای کشف لایه های پنهان بلاغی قرآن بهره گرفت و در عین حال مرزهای الهیاتی و تفاسیر معتبر را حفظ کرد. نتایج این پژوهش می تواند به توسعه روش های نوین در مطالعات قرآنی، الهیات، شناختی و آموزش مفاهیم دینی کمک کند.

کلیدواژه ها:

اعجاز بیانی ، قرآن ، استعاره ، شناختی ، تصویربرداری مغزی (MRI) ، ردیابی ، چشم ، علوم اعصاب شناختی