ثبات پولی افغانی و ریال ایران تطبیق سیاست بانک مرکزی و اثر ژئوپلیتیک بر ارز و تورم

ثبات پول ملی یکی از رکن های اساسی اقتصاد کلان و اعتماد عمومی به نظام اقتصادی است. این پژوهش با رویکرد تطبیقی به بررسی عوامل تاثیرگذار بر ثبات ارزش افغانی واحد پولی افغانستان و ریال واحد پولی ایران می پردازد و تمرکز آن بر دو محور اصلی است: نخست نقش سیاست های پولی و مالی بانک های مرکزی در کنترل نقدینگی و مدیریت نرخ ارز و مهار تورم است دوما تاثیر تحولات ژئوپلیتیکی خاورمیانه که در برگیرنده تحریم ها جنگ ها و تغییر موازنه قدرت بر نرخ ارزها و سطوح عمومی قیمت ها اعمال می گردد. چارچوب نظری پژوهش بر پایه نظریه تناسب حجم پول با تولید داخلی برگرفته از کتاب چگونگی ثبات ارزش پول افغانی و همچنین رویکردهای پولی کینزی و ساختاری به تورم گرفته شده است. یافته ها نشان می دهد که در هر دو کشور ضعف تولید داخلی رشد بی رویه، نقدینگی، کسربودجه مزمن و مداخلات ناکارا بانک مرکزی در بازار ارز از عوامل اصلی بی ثباتی پولی هستند، الخصوص تحولات اخیر ژئوپلیتیکی از طریق کاهش درآمدهای ارزی، افزایش نجومی تورم و خروج سرمایه این بی ثباتی را تشدید می کنند. خلا علمی اصلی در فقدان مطالعه تطبیقی نظام مند میان این قبال دو اقتصاد با تاکید همزمان بر سیاست های بانک مرکزی و عامل های ژئوپلیتیکی است. مقاله با ارائه پیشنهادهایی در استقلال عملکرد بانک مرکزی، انضباط مالی و تنوع بخشیدن به منابع ارزی به پایان می رسد.

کلیدواژه ها:

ثبات پولی افغانی ، ریال ، ایران ، سیاست بانک مرکزی ، ژئوپلیتیک ، نرخ ارز ، تورم