آسیب شناسی حقوقی و نهادی بکارگیری هوش مصنوعی در نظام اداری ایران

هوش مصنوعی به عنوان یکی از مهمترین فناوری های تحول آفرین عصر دیجیتال نقش فزاینده ای در بهبود کارآمدی، شفافیت و پاسخگویی نظام های اداری ایفا می کند. با این حال بکارگیری این فناوری در بخش عمومی بدون فراهم سازی الزامات حقوقی و نهادی می تواند به بروز چالش های جدی از جمله خلاهای تقنینی، تعارض مقررات، تهدید حقوق شهروندان و کاهش اعتماد عمومی منجر شود. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از روش اسنادی و تطبیقی به آسیب شناسی حقوقی و نهادی بکارگیری هوش مصنوعی در نظام اداری ایران می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که پراکندگی و عدم انسجام قوانین، فقدان قانون جامع ناظر بر تصمیم گیری اداری هوشمند، ضعف نهادهای تنظیم گر تخصصی و عدم انطباق مقررات موجود با ماهیت داده محور و الگوریتمی هوش مصنوعی از مهمترین موانع استقرار مسئولانه این فناوری در نظام اداری ایران به شمار می روند. در پایان پژوهش بر ضرورت تدوین قانون جامع هوش مصنوعی در بخش عمومی، تقویت نهادهای تنظیم گر مستقل و اصلاح ساختار تقنینی در راستای تحقق حکمرانی هوشمند و قانون مدار تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، حقوق اداری ، نظام اداری ، ایران ، خلا تقنینی ، حکمرانی دیجیتال