تحلیل کارکرد فناوری های نوین در هوشمندسازی فرآیندهای ثبتی اجرای الزام ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول؛ با محوریت دفاتر ثبت و سران دفاتر

با گسترش فناوری های نوین و حرکت نظام های حقوقی به سوی دیجیتالی شدن فرآیندهای ثبتی نیز به عنوان یکی از ارکان اساسی امنیت حقوقی نیازمند بازطراحی و هوشمندسازی هستند اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول مستلزم بهره گیری از سامانه های کارآمد، شفاف و قابل اعتماد است که در این میان دفاتر ثبت و سران دفاتر نقش محوری در تحقق اهداف قانون گذار ایفا می کنند. این پژوهش با رویکردی تحلیلی توصیفی به بررسی کارکرد فناوری های نوین در هوشمندسازی فرآیندهای ثبتی مرتبط با اجرای این قانون، با تاکید بر جایگاه دفاتر ثبت و سران دفاتر می پردازد. بدین منظور، ضمن مطالعه قوانین و مقررات حاکم، سامانه های الکترونیکی موجود، فناوری های مورد استفاده و ظرفیت های هوشمندسازی در فرآیند ثبت معاملات اموال غیر منقول مورد تحلیل قرار گرفته و چالش های زیرساختی، حقوقی و نهادی پیش رو شناسایی شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد به کارگیری فناوری هایی نظیر بلاک چین، هوش مصنوعی، سیستم های اطلاعات مکانی (GIS) و تصدیق دیجیتال می تواند نقش موثری در تسریع دقت و ارتقای امنیت فرآیندهای ثبتی ایفا کند و ضمن کاهش خطاهای انسانی زمینه شفافیت بیشتر و پیشگیری از تخلفات را فراهم آورد، همچنین هوشمندسازی فرآیندها موجب بازتعریف نقش دفاتر ثبت و سران دفاتر از کارگزاران سنتی به کنشگران فعال در نظام ثبتی هوشمند می شود. با وجود این موانعی نظیر کاستی های زیرساختی، عدم هماهنگی نهادی و نیاز به بازنگری مقررات از چالش های اساسی تحقق کامل این تحول به شمار می رود. در نهایت اتخاذ رویکردی جامع شامل اصلاح قوانین، آموزش تخصصی سران دفاتر و توسعه سامانه های یکپارچه شرط لازم برای اجرای موثر هوشمندسازی در نظام ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول است.

کلیدواژه ها:

هوشمندسازی فرآیندهای ثبتی ، فناوری های نوین ، دفاتر ثبت و سران دفاتر ، الزام ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول