تربیت اخلاقی جوانان در عصر هوش مصنوعی مسئله عاملیت و هویت

تربیت اخلاقی به فعالیت های برنامه ریزی شده ای اشاره دارد که با هدف افزایش آگاهی و ایجاد التزام درونی باطنی افراد نسبت به ارزش های اخلاقی، هنجارها و فضایل انسانی صورت می پذیرد. این فرایند نه تنها انتقال دانش بلکه پرورش درون مایه های اخلاقی از طریق الگوبرداری، تمرین رفتاری و تقویت تفکر انتقادی را در بر می گیرد. در مقابل، هوش مصنوعی (AI) سامانه هایی است که رفتارهای شناختی انسانی مانند یادگیری، تصمیم گیری و پردازش داده را شبیه سازی می کنند و در دهه های اخیر با پیشرفت هایی چون یادگیری عمیق و هوش مولد به طور گسترده در زندگی جوانان نفوذ کرده است. این نفوذ چالش های نوینی برای تربیت اخلاقی ایجاد کرده است. جوانان امروزی بخش عمده ای از زمان خود را در فضاهای دیجیتال سپری می کنند و الگوریتم های AI مسیر یادگیری، تعاملات اجتماعی و حتی هویت یابی آن ها را شکل می دهند. چالش های اصلی شامل سوگیری های نهفته در الگوریتم ها که می تواند نابرابری های اجتماعی را تشدید کند، تهدید حریم خصوصی، الگوبرداری از محتوای دیجیتال فاقد عمق اخلاقی و بحران هویت اخلاقی ناشی از تنوع اطلاعات و خرده فرهنگ های مجازی است. برای مثال، پژوهش های یونسکو (۲۰۲۱) نشان می دهد که AI بدون نظارت ارزش های انسانی را تضعیف و حقوق بشر را تهدید می کند که این امر بر زیست جهان جوانان و فرایندهای تربیتی تاثیر عمیقی می گذارد.

کلیدواژه ها:

تربیت اخلاقی ، هوش مصنوعی ، جوانان ، چالش های اخلاقی ، هویت ، الگوریتم ، فضاهای دیجیتال