مدل سازی پویایی بحران مالی و بازده سهام در بورس تهران: رهیافتی ترکیبی از CAPM، GARCH و تحلیل میانجیگری

هدف این پژوهش بررسی تاثیر بحران مالی بر بازده سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با تاکید بر نقش واسطه ای ریسک سیستماتیک و سودآوری است. بدین منظور از داده های پانلی مربوط به ۱۲۰ شرکت طی دوره زمانی ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۰ استفاده شده و روابط علی میان متغیرها با بهره گیری از مدل های رگرسیون چندمتغیره، آزمون سوبل و روش بارون و کنی تحلیل گردیده است. برای کنترل تورش درون زایی و خودهمبستگی از متغیرهای ابزاری و روش های تعمیم یافته GMM استفاده شده است.یافته ها نشان می دهد بحران مالی تاثیر مثبت و معناداری بر ریسک سیستماتیک و تاثیر منفی بر سودآوری شرکت ها دارد. همچنین، ریسک سیستماتیک اثر منفی و سودآوری اثر مثبت و معناداری بر بازده سهام دارند. نتایج آزمون میانجی گری بیانگر آن است که هر دو متغیر ریسک سیستماتیک و سودآوری نقش واسطه ای معناداری در انتقال اثر بحران مالی به بازده سهام ایفا می کنند. به عبارت دیگر، تاثیر بحران مالی بر عملکرد بازار سرمایه تنها مستقیم نیست، بلکه از طریق تغییر در سطح ریسک و سوددهی شرکت ها نیز اعمال می شود.یافته های این پژوهش می تواند به مدیران مالی، سیاست گذاران و سرمایه گذاران در طراحی راهکارهای مدیریت ریسک، بهبود شفافیت اطلاعاتی و افزایش تاب آوری بازار سرمایه در شرایط بحرانی کمک کند.

کلیدواژه ها:

بحران مالی ، بازده سهام ، ریسک سیستماتیک ، سودآوری ، داده های پانل ، اقتصادسنجی