طراحی و پیاده سازی نظام یکپارچه مدیریت مالی شهری: رویکردی نوین در تخصیص منابع، کنترل تعهدات و حاکمیت امنیت اطلاعات (مطالعه موردی: شهرداری تهران)

هدف: سازمان های عمومی با چالش های ساختاری در مدیریت مالی مواجه هستند که ریشه در فرآیندهای سنتی، سیستم های جزیره ای و فقدان شفافیت دارد. این پژوهش با هدف طراحی، پیاده سازی و ارزیابی یک نظام یکپارچه مدیریت مالی در شهرداری تهران شامل سه مولفه کلیدی تخصیص هوشمند اعتبار، مکانیزه سازی حواله های حسابداری و حاکمیت دسترسی مبتنی بر نقش انجام شده است. روش شناسی: پژوهش با رویکرد ترکیبی (کمی-کیفی) از نوع کاربردی-توسعه ای و در بازه زمانی ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۴ انجام شد. در بخش کیفی، با ۳۲ نفر از مدیران و خبرگان مالی، فناوری اطلاعات و پیمانکاران مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام و داده ها با روش تحلیل تماتیک کدگذاری گردید. در بخش کمی، داده های ۱۵۰,۰۰۰ تراکنش مالی و ۴.۵ میلیون لاگ امنیتی استخراج و با استفاده از آزمون های مقایسه ای (t-test زوجی) و تحلیل رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. یافته ها: تحلیل تماتیک منجر به استخراج ۵ تم اصلی شامل «انضباط بودجه ای»، «کارایی عملیاتی»، «مدیریت ریسک»، «پذیرش فناوری» و «حکمرانی شفاف» شد. نتایج کمی نشان داد که پس از پیاده سازی نظام یکپارچه، میانگین زمان پردازش پرداخت ها از ۱۴.۳ به ۸.۵ روز (۴۰.۶٪ کاهش)، نرخ انحراف از بودجه از ۲۱.۷٪ به ۹.۴٪ (۵۶.۷٪ کاهش) و تعداد موارد دسترسی غیرمجاز از ۲.۸ به ۰.۴ مورد در ماه (۸۵.۷٪ کاهش) رسیده است. همچنین، آزمون t-test نشان دهنده معناداری تمامی تفاوت ها در سطح ۰.۰۱>p بود. تحلیل رگرسیون نشان داد که «کیفیت داده های پایه» (Beta=۰.۴۱) و «حمایت مدیریت عالی» (Beta=۰.۳۵) بیشترین تاثیر را بر موفقیت پیاده سازی داشته اند. نتیجه گیری: نظام یکپارچه مدیریت مالی شهری با یکپارچه سازی سه حوزه کلیدی تخصیص، تعهدات و امنیت، توانسته است تحولی بنیادین در کارایی، شفافیت و انضباط مالی شهرداری تهران ایجاد کند. این چارچوب به عنوان الگویی عملیاتی برای سایر سازمان های بخش عمومی و شرکت های وابسته به شهرداری ها قابل تعمیم است و می تواند مبنایی برای تدوین استانداردهای ملی در حوزه حسابداری بخش عمومی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مدیریت مالی شهری ، حواله های حسابداری مکانیزه ، حاکمیت دسترسی ، انضباط بودجه ای ، شفافیت مالی ، حسابداری بخش عمومی