طراحی چارچوب بوروکراسی الگوریتمی در ارائه خدمات دولتی: واکاوی چالش های اداری، اخلاقی و ارزش عمومی هوش مصنوعی مولد (GenAI) با روش فراترکیب و تحلیل دلفی کیفی

گسترش فزاینده هوش مصنوعی مولد (GenAI) در نظام های اداری، پارادایم بوروکراسی الگوریتمی را با چالش های بنیادی مواجه ساخته است. اگرچه این فناوری ظرفیت های نوینی برای ارتقای کارایی در ارائه خدمات دولتی فراهم می آورد، اما تلاقی آن با ساختارهای اداری، تنش های عمیقی را در حوزه های عاملیت انسانی، صلاحدید اداری و تحقق ارزش های عمومی ایجاد کرده است. شکاف اصلی پژوهش حاضر، فقدان یک چارچوب جامع است که بتواند پیچیدگی های تعاملی میان الزامات فنی مدل های زبانی و مقتضیات اخلاقی - حقوقی حکمرانی عمومی را تبیین کند. این پژوهش با رویکردی کیفی و با استفاده از روش فراترکیب، به تحلیل ادبیات نظری و تجربی حوزه پرداخته و سپس با بهره گیری از تکنیک دلفی کیفی، دیدگاه های خبرگان حوزه مدیریت دولتی و فناوری های نوظهور را برای اعتبارسنجی ابعاد چارچوب به کار گرفته است. نوآوری این مطالعه در صورت بندی الگوی «نظارت انسانی معنادار و پاسخ گویی الگوریتمی» است که فراتر از رویکردهای فنی محض، چالش های اخلاقی و ساختاری را در بستر ارزش های عمومی یکپارچه می سازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که گذار به بوروکراسی مولد نیازمند بازتعریف جایگاه «کارگزار سطح سیستم» و جایگزینی صلاحدید سنتی با مکانیسم های دقیق شفافیت الگوریتمی است تا ضمن حفظ عاملیت انسانی، اعتماد عمومی و مشروعیت نهادی در ارائه خدمات دولتی تضمین گردد.

کلیدواژه ها:

بوروکراسی الگوریتمی ، هوش مصنوعی مولد ، ارزش عمومی ، حکمرانی هوش مصنوعی ، صلاحدید اداری ، پاسخ گویی الگوریتمی ، فراترکیب