طراحی الگوی حسابداری هوشمند برای بهبود شفافیت و کاهش ریسک در صنعت بیمه

هدف این پژوهش، طراحی یک الگوی مفهومی و اجرایی برای حسابداری هوشمند بیمه است که بتواند شفافیت اطلاعات مالی و عملیاتی را افزایش دهد و هم زمان ریسک های تقلب، برآورد، گزارشگری، مدل، انطباق و امنیت داده را کاهش دهد. پژوهش از نظر هدف توسعه ای و از نظر روش، کتابخانه ای با رویکرد مرور یکپارچه و تحلیل مضمون جهت دار است. منابع داوری شده و اسناد رسمی مرتبط با هوش مصنوعی در حسابداری و حسابرسی، کشف تقلب بیمه ای، هوش مصنوعی توضیح پذیر، بلاک چین، قراردادهای هوشمند، IFRS ۱۷ و حاکمیت ریسک هوش مصنوعی در بازه ۲۰۲۱ تا ژوئن ۲۰۲۶ بررسی و تلفیق شدند. یافته های ترکیبی نشان می دهد که اتکای صرف به خودکارسازی یا افزایش دقت پیش بینی، برای ایجاد شفافیت حسابداری کافی نیست؛ زیرا مدل های جعبه سیاه، داده های پراکنده، نبود پیوند میان رویداد بیمه ای و ثبت حسابداری، سوگیری الگوریتمی و ضعف مسئولیت پذیری می توانند ریسک جدیدی ایجاد کنند. بر این اساس، الگوی پیشنهادی در هفت لایه شامل حاکمیت و اخلاق، معماری داده، موتور رویداد به ثبت، تحلیل و پیش بینی هوشمند، دفتر تصمیمات الگوریتمی توضیح پذیر، اطمینان بخشی مستمر و گزارشگری/افشا طراحی شد. نوآوری اصلی الگو، ایجاد دفتر تصمیمات الگوریتمی است که برای هر تصمیم مهم بیمه ای، شناسه داده، نسخه مدل، سطح اطمینان، توضیح محلی، مداخله انسانی، اثر حسابداری و مسیر تایید را ثبت می کند. همچنین دو شاخص ترکیبی امتیاز شفافیت هوشمند و ریسک باقیمانده هوشمند برای ارزیابی عملکرد الگو پیشنهاد شد. نتیجه پژوهش نشان می دهد که هم افزایی هوش مصنوعی توضیح پذیر، دفترکل مجاز، کنترل داخلی مبتنی بر رویداد و الزامات IFRS ۱۷ می تواند حسابداری بیمه را از گزارشگری دوره ای و پسینی به سامانه ای پیوسته، قابل ردیابی و پیش نگر تبدیل کند. این مقاله مجموعه ای از گزاره های قابل آزمون، شاخص های ارزیابی و نقشه راه استقرار را برای پژوهش های میدانی آینده و استفاده بیمه گران، نهاد ناظر و حسابرسان ارائه می کند.

کلیدواژه ها:

حسابداری هوشمند ، صنعت بیمه ، شفافیت ، مدیریت ریسک ، هوش مصنوعی توضیح پذیر ، IFRS ۱۷ ، بلاک چین ، اطمینان بخشی مستمر