شناسایی و اولویت بندی ریسک های بهداشت، ایمنی و محیط زیست در بهره برداری از خطوط مترو: مطالعه موردی مترو شیراز

صنعت حمل ونقل ریلی شهری با وجود مزایای متعدد، همواره با مخاطرات و ریسک های جدی در حوزه های بهداشت، ایمنی و محیط زیست (HSE) مواجه است. شناسایی و اولویت بندی این ریسک ها، گامی اساسی در جهت کاهش حوادث، ارتقای سطح ایمنی و بهبود عملکرد زیست محیطی محسوب می شود. این پژوهش با هدف شناسایی و اولویت بندی ریسک های HSE در بهره برداری از خطوط مترو شیراز با استفاده از تکنیک تصمیم گیری دنپ (DANP) انجام شده است. روش تحقیق از نوع کاربردی-توصیفی بوده و داده ها از طریق ماتریس های مقایسه زوجی تکمیل شده توسط خبرگان حوزه HSE گردآوری شده است. نتایج نشان می دهد که ریسک های حوزه ایمنی (به ویژه حوادث ناشی از سیر و حرکت قطارها و خطاهای انسانی در اتاق های کنترل) بیشترین اولویت را در میان ریسک های HSE دارند. در حوزه بهداشت، ریسک های مربوط به مواجهه با صدا و ارتعاشات و فشارهای روانی ناشی از شیفت های کاری در اولویت بالاتری قرار دارند. در حوزه محیط زیست نیز آلودگی صوتی و مدیریت پسماندها به عنوان مهم ترین ریسک ها شناسایی شدند. «فرهنگ و جو ایمنی» و «تعهد مدیریت» به عنوان مهم ترین عوامل موثر بر مدیریت ریسک های HSE شناسایی شدند. این پژوهش نشان می دهد که رویکرد سیستماتیک و مبتنی بر تحلیل روابط متقابل ریسک ها، می تواند به بهبود چشمگیر عملکرد HSE در سازمان های ریلی منجر شود. پروژه های ساخت و بهره برداری مترو در مناطق شهری چالش های قابل توجهی را در ارتباط با مدیریت ایمنی، بهداشت و محیط زیست ایجاد می کنند که نیازمند برنامه ریزی جامع، جمع آوری دقیق داده ها و ارزیابی Risk Robust می باشند.

کلیدواژه ها:

ریسک HSE ، مترو شیراز ، اولویت بندی ریسک ، دنپ (DANP) ، ایمنی حمل ونقل ریلی ، بهداشت شغلی