چارچوب حکمرانی اخلاقی و استقرار هوش مصنوعی در توسعه منابع انسانی بخش عمومی: رویکردی بر پایه اعتماد و عدالت سازمانی

استقرار شتابان فناوری های هوش مصنوعی مولد و عامل های هوشمند در قلمرو مدیریت منابع انسانی، فرصت های بی بدیلی برای بهینه سازی فرآیندهای توسعه ای خلق کرده است. با این حال، ماهیت دیوان سالار و حساس بخش عمومی، پذیرش این ابزارها را با چالش های جدی اخلاقی، ابهام در تصمیم گیری های الگوریتمی و بحران های احتمالی در سرمایه اجتماعی روبرو می سازد. پژوهش حاضر با هدف طراحی چارچوب حکمرانی اخلاقی برای استقرار هوش مصنوعی در توسعه منابع انسانی بخش عمومی با تاکید بر نقش واسط عدالت سازمانی و اعتماد کارکنان انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف کاربردی - توسعه ای و از نظر ماهیت جمع آوری داده ها، پژوهشی کیفی - اکتشافی است که داده های مورد نیاز آن از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۸ نفر از خبرگان حوزه مدیریت دولتی و فناوری های هوشمند جمع آوری و با روش تحلیل مضمون تحلیل شد. یافته ها منجر به شناسایی پنج بعد کلیدی حکمرانی اخلاقی شامل شفافیت فرآیندی، مسئولیت پذیری الگوریتمی، برابری توزیعی، حریم خصوصی داده بنیان و عاملیت انسانی گشت. نتایج نشان می دهد که پیاده سازی این ابعاد از طریق تقویت ادراک کارکنان از عدالت سازمانی، به شکل معناداری اعتماد به تصمیمات مبتنی بر هوش مصنوعی را ارتقا داده و مقاومت در برابر تحول دیجیتال را کاهش می دهد. نوآوری این پژوهش در ارائه یک الگوی بومی و چندوجهی است که مرزهای مدیریت منابع انسانی را با نظریه های عدالت الگوریتمی و اعتماد سازمانی در بخش دولتی پیوند می زند و مسیر سیاست گذاری اخلاقی را برای مدیران ارشد هموار می سازد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی اخلاقی هوش مصنوعی ، توسعه منابع انسانی بخش عمومی ، عدالت الگوریتمی ، اعتماد سازمانی به فناوری ، شفافیت تصمیم گیری ، عامل های هوشمند اداری