تحلیل نقش مدیریت یکپارچه شهری در بهبود کیفیت زندگی شهروندان با تاکید بر توسعه پایدار، عدالت فضایی و افزایش کارآمدی خدمات عمومی شهری

مدیریت شهری در دهه های اخیر به دلیل رشد سریع شهرنشینی، افزایش پیچیدگی مسائل شهری، گسترش نیازهای شهروندان و ضرورت دستیابی به توسعه پایدار، از رویکردهای بخشی و سنتی فاصله گرفته و به سمت الگوهای یکپارچه، مشارکتی و داده محور حرکت کرده است. در این میان، مدیریت یکپارچه شهری به عنوان رویکردی راهبردی می تواند از طریق هماهنگی نهادی، انسجام برنامه ریزی، توزیع عادلانه خدمات، افزایش کارآمدی نظام خدمات عمومی و توجه هم زمان به ابعاد اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و زیست محیطی، زمینه بهبود کیفیت زندگی شهروندان را فراهم سازد. هدف پژوهش حاضر، تحلیل نقش مدیریت یکپارچه شهری در بهبود کیفیت زندگی شهروندان شهر کرج با تاکید بر توسعه پایدار، عدالت فضایی و افزایش کارآمدی خدمات عمومی شهری است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی با رویکرد پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را شهروندان ساکن شهر کرج تشکیل می دهند که به دلیل تجربه مستقیم از خدمات عمومی، حمل ونقل، فضاهای شهری، زیرساخت ها و عملکرد مدیریت شهری، منبع مناسبی برای ارزیابی کیفیت زندگی شهری محسوب می شوند. ابزار اصلی گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر طیف لیکرت بوده است. متغیرهای اصلی پژوهش شامل مدیریت یکپارچه شهری، توسعه پایدار، عدالت فضایی، کارآمدی خدمات عمومی و کیفیت زندگی شهروندان است. داده های گردآوری شده در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی تحلیل شدند و برای بررسی روابط میان متغیرها از شاخص های میانگین، انحراف معیار، همبستگی و تحلیل روابط میان متغیرها استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که وضعیت مدیریت یکپارچه شهری در کرج در سطح متوسط قرار دارد و بیشترین امتیاز مربوط به استفاده از فناوری های هوشمند و هماهنگی نهادی است؛ در حالی که مشارکت شهروندان، انسجام برنامه ریزی و عدالت فضایی نیازمند تقویت بیشتری هستند. همچنین نتایج نشان داد که مدیریت یکپارچه شهری با کیفیت زندگی شهروندان، توسعه پایدار، عدالت فضایی و کارآمدی خدمات عمومی رابطه مثبت و معنادار دارد. بر این اساس، هرچه هماهنگی نهادی، برنامه ریزی منسجم، پاسخ گویی سازمانی و بهره گیری از فناوری های نوین در مدیریت شهری افزایش یابد، رضایت شهروندان از خدمات عمومی و کیفیت زندگی آنان نیز بهبود پیدا می کند. نتیجه پژوهش نشان می دهد که ارتقای کیفیت زندگی در شهر کرج نیازمند حرکت از مدیریت پراکنده و بخشی به سوی مدیریت یکپارچه، عدالت محور و پایدار است. تقویت مشارکت شهروندان، بهبود توزیع فضایی خدمات، توسعه حمل ونقل عمومی، افزایش فضاهای سبز، استفاده هدفمند از فناوری های هوشمند و ایجاد نظام پایش مستمر کیفیت خدمات شهری از مهم ترین راهکارهای پیشنهادی پژوهش به شمار می آید.

کلیدواژه ها:

مدیریت یکپارچه شهری ، کیفیت زندگی شهری ، توسعه پایدار ، عدالت فضایی ، خدمات عمومی شهری ، شهر کرج