بررسی و تحلیل وضعیت توسعه یافتگی استان های ایران (رتبه بندی استان های ایران با استفاده از ۲۲۵ شاخص آماری)

توسعه یافتگی از مباحثی است که در سال های گذشته میان جغرافیدانان و برنامه ریزان، اهمیت ویژه ای یافته است. از آنجایی که خدمات عمومی، ساختار دهنده شکل و ماهیت اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، کالبدی و فضایی مناطق است، نابرابری در نحوه پراکنش و توزیع آنها تاثیر جبران ناپذیری بر ساختار و ماهیت مناطق گذاشته و سبب پیدایش انواع سطوح توسعه شده است. بنابراین هدف اصلی این پژوهش، شناسایی درجه توسعه یافتگی استان های ایران است. در این تحقیق با استفاده از ۲۲۵ شاخص گردآوری شده از مرکز آمار و بوسیله روش های تاکسونومی عددی و تاپسیس به رتبه بندی توسعه یافتگی استان های ایران پرداخته شد. نتایج پژوهش نشان داد که بر اساس روش تاکسونومی عددی، یزد در رتبه اول قرار دارد و در رتبه دوم، تهران و در رتبه سوم، اصفهان قرار دارد. در انتهای جدول هم قم، البرز و سیستان و بلوچستان قرار دارد. همچنین ۱۵ استان پایین تر از میانگین کشوری و ۱۶ استان بالاتر از میانگین کشوری قرار دارند. کشور ایران (میانگین ۳۱ استان) با شاخص توسعه ۹۱۴۸/، محروم از توسعه است. رتبه بندی استان های ایران بر اساس روش تاپسیس نشان داد که تهران در رتبه اول قرار دارد و در رتبه دوم، یزد و در رتبه سوم، سمنان قرار دارد. در انتهای جدول هم گلستان، همدان و سیستان و بلوچستان قرار دارد. همچنین ۱۵ استان بالاتر از میانگین کشوری و ۱۶ استان پایین تر از میانگین کشوری قرار دارند. کشور ایران (میانگین ۳۱ استان) با شاخص توسعه ۳۹۵۱/، نسبتا محروم است. رتبه بندی نهایی استان های ایران طبق روش میانگین گیری رتبه ها به صورت کلی نشان داده شد که تهران در رتبه اول قرار دارد و در رتبه دوم، یزد و در رتبه سوم، سمنان قرار دارد. در انتهای جدول هم همدان، البرز و سیستان و بلوچستان قرار دارد.

کلیدواژه ها:

توسعه یافتگی ، شاخصFio ، تاکسونومی عددی ، تاپسیس