بررسی نقش هوش مصنوعی و تحلیل داده های بزرگ در ارتقای کیفیت گزارشگری مالی و تحول حرفه حسابداری و حسابرسی: فرصت ها و چالش ها

تحولات سریع فناوری اطلاعات و ظهور فناوری های نوینی همچون هوش مصنوعی و تحلیل داده های بزرگ، تغییرات گسترده ای را در شیوه انجام فعالیت های اقتصادی و فرآیندهای گزارشگری مالی ایجاد کرده است. حرفه حسابداری و حسابرسی نیز به عنوان یکی از حوزه های مبتنی بر اطلاعات، تحت تاثیر این تحولات قرار گرفته و بسیاری از فعالیت های سنتی آن در حال تغییر به سمت فرآیندهای هوشمند و داده محور است. هدف این پژوهش، بررسی نقش هوش مصنوعی و تحلیل داده های بزرگ در ارتقای کیفیت گزارشگری مالی و تبیین آثار آن بر آینده حرفه حسابداری و حسابرسی است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با استفاده از مطالعه منابع علمی، استانداردهای حرفه ای و پژوهش های انجام شده در حوزه فناوری های نوین مالی انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که استفاده از هوش مصنوعی می تواند از طریق افزایش سرعت پردازش اطلاعات، کاهش خطاهای انسانی، شناسایی الگوهای غیرعادی، بهبود پیش بینی های مالی و تقویت فرآیندهای کنترلی، نقش موثری در افزایش کیفیت گزارشگری مالی ایفا کند. همچنین، تحلیل داده های بزرگ امکان بررسی حجم گسترده ای از اطلاعات مالی و غیرمالی را فراهم کرده و می تواند موجب افزایش اثربخشی حسابرسی و حرکت از حسابرسی دوره ای به سمت حسابرسی مستمر شود. با وجود مزایای قابل توجه، استفاده از فناوری های هوشمند با چالش هایی همچون امنیت اطلاعات، محرمانگی داده ها، مسائل اخلاقی، نیاز به مهارت های جدید حرفه ای و ضرورت حفظ قضاوت انسانی همراه است. نتایج پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی جایگزین کامل حسابداران و حسابرسان نخواهد شد، بلکه ماهیت فعالیت های حرفه ای آنان را تغییر داده و نقش آن ها را از انجام وظایف تکراری به سمت تحلیل اطلاعات، ارزیابی ریسک و ارائه بینش های ارزشمند اقتصادی سوق خواهد داد. بر اساس یافته های پژوهش، بهره گیری موفق از فناوری های نوین در حرفه حسابداری نیازمند توسعه دانش تخصصی، آموزش مستمر نیروی انسانی، تدوین چارچوب های اخلاقی و ایجاد زیرساخت های مناسب فناوری اطلاعات است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، تحلیل داده های بزرگ ، کیفیت گزارشگری مالی ، حسابداری هوشمند ، حسابرسی مستمر ، تحول دیجیتال ، فناوری های نوین مالی