بررسی راهبردهای فردی و تیمی آتش نشانان برای کنترل استرس در عملیات های طولانی مدت

در محیط های عملیاتی اضطراری، آتش نشانان با فشارهای جسمی و روانی شدید، مواجهه مکرر با موقعیت های خطرناک و عملیات های طولانی مدت روبه رو هستند که می تواند عملکرد، سلامت روان و ایمنی آنها را تحت تاثیر قرار دهد. شناسایی راهبردهای موثر برای کنترل استرس، حفظ کارایی و سلامت روانی آتش نشانان از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف این پژوهش، بررسی عمیق راهبردهای فردی و تیمی آتش نشانان برای مدیریت و کاهش فشار روانی در عملیات های طولانی مدت بود. به منظور دستیابی به درکی عمیق از تجربه های زیسته آتش نشانان، از رویکرد کیفی استفاده شد که امکان واکاوی مفهومی و چندوجهی تجربیات و شیوه های مقابله با استرس را فراهم می کند. شرکت کنندگان پژوهش شامل ۱۲ آتش نشان شاغل در ایستگاه های پرتردد مشهد با حداقل پنج سال سابقه عملیاتی بودند که از واحدهای عملیات حریق، امداد و نجات، فرماندهی شیفت و واکنش سریع انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته جمع آوری شد و پرسش ها بر تجربه مواجهه با فشار، شیوه های مدیریت هیجان، ارتباطات تیمی و بازیابی روانی متمرکز بود. تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل محتوای کیفی انجام گرفت و واحدهای معنایی استخراج و در قالب مضامین سازمان یافته ارائه شد. یافته ها نشان دادند که آتش نشانان از ترکیبی از راهبردهای فردی و تیمی برای کنترل استرس استفاده می کنند. راهبردهای فردی شامل تمرینات تنفسی و آرام سازی، خودتنظیمی هیجانی، معنابخشی به ماموریت، آمادگی جسمانی، نگرش مثبت و ایجاد فاصله ذهنی کوتاه پس از ماموریت بود. در سطح تیمی، همکاری نزدیک، اعتماد متقابل، تقسیم مسئولیت ها، حمایت همکاران، هماهنگی عملیاتی و برگزاری جلسات کوتاه پس از ماموریت برای تحلیل تجربه های دشوار نقش برجسته داشتند. همچنین، تفاوت های فردی در تجربه و سابقه عملیاتی بر انتخاب و اثربخشی راهبردهای مقابله ای تاثیرگذار بود؛ آتش نشانان باتجربه بیشتر بر مدیریت هیجان و راهبردهای شناختی تمرکز داشتند، در حالی که افراد جوان تر نیازمند حمایت تیمی و راهنمایی عملیاتی بیشتر بودند. یافته ها نشان می دهد که استفاده همزمان از راهبردهای فردی و تیمی موجب بهبود عملکرد، کاهش فشار روانی و ارتقای ایمنی آتش نشانان در عملیات های طولانی مدت می شود. بر این اساس، آموزش های مستمر در مدیریت استرس، ایجاد فرهنگ حمایت تیمی، برگزاری کارگاه های تمرین خودتنظیمی هیجانی و ارائه برنامه های مشاوره روان شناختی توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

آتش نشانان ، کنترل استرس ، راهبردهای فردی ، راهبردهای تیمی ، عملیات طولانی مدت