بررسی رابطه مدیریت دانش با تعالی سازمانی در شرکت های پتروشیمی منطقه پارس جنوبی (نوری، جم، آریاساسول، پارس و کاویان)

هدف این پژوهش بررسی تاثیر مدیریت دانش مبتنی بر مدل کنراد و نیومن بر تعالی سازمانی در شرکت های پتروشیمی منطقه پارس جنوبی است. با توجه به نقش کلیدی دانش فنی، تجربه های عملیاتی و یادگیری سازمانی در عملکرد بنگاه های پتروشیمی، استقرار یک نظام مدیریت دانش اثربخش می تواند زمینه ساز ارتقای ابعاد مختلف تعالی سازمانی گردد. مدل کنراد و نیومن با تمرکز بر چرخه های خلق، سازمان دهی، انتقال و به کارگیری دانش، یکی از الگوهای معتبر در پیاده سازی مدیریت دانش در سازمان های پیچیده به شمار می آید. از سوی دیگر، الگوی تعالی سازمانی ۲۰۲۰EFQM به عنوان چارچوبی جامع برای ارزیابی عملکرد، ابزاری جهت سنجش بلوغ سازمانی و تحقق مزیت رقابتی پایدار محسوب می شود. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر گردآوری داده ها، توصیفی–پیمایشی است. جامعه ی آماری شامل کارکنان در سطوح مختلف مدیریتی و عملیاتی پنج شرکت پتروشیمی مستقر در منطقه ی پارس جنوبی (نوری، جم، آریاساسول، پارس و کاویان) می باشد. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران ۲۵۰ تا ۳۰۰ نفر برآورد شد. داده ها از طریق توزیع پرسشنامه های استاندارد گردآوری و با نرم افزارهای ۲۶SPSS و ۲۴AMOS، با بهره گیری از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل گردید. پایایی ابزارها با ضریب آلفای کرونباخ ۰٫۸۶ برای مدیریت دانش و ۰٫۸۹ برای تعالی سازمانی تایید شد. نتایج تحلیل ها نشان داد که تمامی ابعاد مدیریت دانش اثر مثبت و معناداری بر تعالی سازمانی دارند؛ به ویژه دو بعد «خلق و سازمان دهی دانش» و «اشتراک و انتقال دانش» بیشترین سهم را در تبیین عملکرد سازمانی ایفا می کنند. همچنین یافته ها حاکی است که شرکت های پتروشیمی منطقه ی پارس جنوبی در سطح متوسط بلوغ مدیریت دانش قرار دارند و بهبود فرآیندهای دانش محور می تواند به ارتقای شاخص های یادگیری، نوآوری، اثربخشی و نتایج کلیدی عملکرد منجر شود. از نتایج کاربردی پژوهش می توان به ضرورت مستندسازی دانش ضمنی متخصصان، تقویت همکاری های بین بخشی، طراحی نظام های انگیزشی مبتنی بر انتقال تجربه و ایجاد زیرساخت های فناورانه برای مدیریت دانش اشاره کرد.

کلیدواژه ها:

مدیریت دانش ، مدل کنراد و نیومن ، تعالی سازمانی ، EFQM ، صنعت پتروشیمی ، پارس جنوبی