بررسی تطبیقی حسابداری مالیات بر درآمد در استاندارد حسابداری شماره ۳۵ ایران و استاندارد بین المللی IAS ۱۲: تحلیل چالش های همگرایی و پیامدهای گزارشگری مالی

مالیات بر درآمد یکی از مهم ترین اقلام اثرگذار بر صورت های مالی واحدهای تجاری است که نحوه شناسایی و گزارشگری آن می تواند نقش قابل توجهی در ارائه تصویر مطلوب از وضعیت مالی و عملکرد اقتصادی شرکت ها داشته باشد. تفاوت میان مبنای حسابداری و مبنای مالیاتی برخی از رویدادها، ضرورت استفاده از رویکردهای استانداردشده برای شناسایی آثار مالیاتی آتی را ایجاد کرده است. در همین راستا، استانداردهای حسابداری تلاش می کنند با ارائه الزامات مشخص در زمینه شناسایی، اندازه گیری و افشای مالیات بر درآمد، قابلیت اتکا و مقایسه پذیری اطلاعات مالی را افزایش دهند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی الزامات حسابداری مالیات بر درآمد در استاندارد حسابداری شماره ۳۵ ایران و استاندارد بین المللی حسابداری شماره ۱۲ (IAS ۱۲) انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی و تطبیقی است. داده های مورد نیاز از طریق بررسی استانداردهای حسابداری، منابع تخصصی و مطالعات انجام شده در حوزه گزارشگری مالی گردآوری شده و تفاوت ها و شباهت های دو استاندارد در حوزه های اصلی حسابداری مالیات بر درآمد مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که استاندارد حسابداری شماره ۳۵ ایران از نظر مبانی مفهومی، به ویژه در زمینه شناسایی مالیات جاری، مالیات انتقالی و استفاده از مفهوم تفاوت های موقت، همسویی قابل توجهی با IAS ۱۲ دارد. با این حال، در برخی زمینه ها از جمله نحوه ارزیابی احتمال تحقق منافع اقتصادی آتی مرتبط با دارایی های مالیات انتقالی، سطح الزامات افشا، برخی استثناهای شناسایی و نحوه ارائه اطلاعات مرتبط با مالیات بر درآمد، تفاوت هایی میان دو استاندارد مشاهده می شود. این تفاوت ها می تواند بر میزان شفافیت اطلاعات مالی، قابلیت مقایسه صورت های مالی و تصمیم گیری استفاده کنندگان گزارش های مالی اثرگذار باشد. نوآوری این پژوهش در ارائه تحلیلی جامع از میزان همگرایی استاندارد حسابداری شماره ۳۵ ایران با IAS ۱۲ و بررسی پیامدهای احتمالی تفاوت های موجود بر کیفیت گزارشگری مالی است. نتایج پژوهش می تواند برای تدوین کنندگان استانداردهای حسابداری، حسابرسان، مدیران مالی و سایر استفاده کنندگان اطلاعات مالی در مسیر ارتقای کیفیت گزارشگری مالی و حرکت به سمت هماهنگی بیشتر با استانداردهای بین المللی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مالیات بر درآمد ، استاندارد حسابداری شماره ۳۵ ، IAS ۱۲ ، استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی ، مالیات انتقالی ، تفاوت های موقت ، کیفیت گزارشگری مالی