بررسی تاثیر سبک رهبری تحول آفرین بر مدیریت تغییر و پذیرش نوآوری در سازمان

سازمان های امروزی در محیطی پویا و پرتلاطم فعالیت می کنند که بقای آنان را به توانایی شان در مدیریت اثربخش تغییرات و پذیرش نوآوری گره زده است. در این میان، سبک رهبری حاکم بر سازمان به عنوان یکی از مهم ترین عوامل تاثیرگذار بر موفقیت این فرآیندها شناخته می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر سبک رهبری تحول آفرین بر مدیریت تغییر و پذیرش نوآوری در سازمان های فعال در صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات شهر تهران انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه مدیران و کارکنان سازمان های فعال در صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات شهر تهران به تعداد ۱۵۰۰۰ نفر بود. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران ۳۸۴ نفر تعیین و با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای متناسب با حجم، ۳۹۵ پرسشنامه قابل استفاده جمع آوری گردید. ابزار جمع آوری داده ها، پرسشنامه های استاندارد رهبری تحول آفرین باس و آولیو (۲۰ گویه)، مدیریت تغییر مبتنی بر مدل کاتر (۱۵ گویه) و پذیرش نوآوری ون د ون و همکاران (۱۲ گویه) بود که روایی آن ها با روش روایی محتوا و روایی سازه و پایایی آن ها با ضریب آلفای کرونباخ (بالای ۰٫۸۴) تایید گردید. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS و AMOS و با بهره گیری از آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون و مدل یابی معادلات ساختاری تحلیل شدند. نتایج نشان داد که سبک رهبری تحول آفرین تاثیر مثبت و معناداری بر مدیریت تغییر (β = ۰٫۵۴۵، P < ۰٫۰۰۱) و پذیرش نوآوری (β = ۰٫۵۹۷، P < ۰٫۰۰۱) دارد. همچنین مدیریت تغییر به عنوان متغیر میانجی جزئی در رابطه بین رهبری تحول آفرین و پذیرش نوآوری نقش ایفا می کند (β مسیر مستقیم = ۰٫۴۲۶، β مسیر غیرمستقیم = ۰٫۱۱۹، P < ۰٫۰۰۱). بررسی مولفه های رهبری تحول آفرین نشان داد که انگیزش الهام بخش بیشترین همبستگی را با مدیریت تغییر (r = ۰٫۵۱۲) و پذیرش نوآوری (r = ۰٫۵۴۸) دارد. شاخص های برازش مدل معادلات ساختاری (χ²/df = ۲٫۷۸، CFI = ۰٫۹۴، RMSEA = ۰٫۰۴۸) حاکی از برازش مطلوب مدل با داده ها بود. رهبری تحول آفرین با ایجاد اعتماد، ترسیم چشم انداز الهام بخش، تشویق به تفکر خلاق و توجه به نیازهای فردی کارکنان، بستر مناسبی برای مدیریت اثربخش تغییرات و پذیرش نوآوری در سازمان فراهم می آورد. سازمان ها برای موفقیت در عرصه رقابت و سازگاری با تحولات محیطی نیازمند پرورش رهبرانی با ویژگی های تحول آفرین در سطوح مختلف مدیریتی هستند. همچنین تقویت فرآیندهای مدیریت تغییر می تواند اثربخشی رهبری تحول آفرین را در پذیرش نوآوری افزایش دهد. این یافته ها برای مدیران و سیاست گذاران سازمانی در طراحی برنامه های توسعه رهبری و مدیریت تغییر رهنمودهای ارزشمندی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

رهبری تحول آفرین ، مدیریت تغییر ، پذیرش نوآوری ، صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات ، مدل یابی معادلات ساختاری