ارزیابی تطبیقی مدل های قیمت گذاری دارایی در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از حداکثر مجذور نسبت شارپ

گسترش مدل های عاملی قیمت گذاری دارایی و افزایش پیوسته عوامل پیشنهادی، انتخاب مدلی را که علاوه بر تبیین بازده سهام، از ارزش اقتصادی و قابلیت تشکیل پرتفوی کارآمد نیز برخوردار باشد، به یکی از مسائل مهم مالی تجربی تبدیل کرده است. معیارهای متعارفی مانند ضریب تعیین، معناداری ضرایب و خطاهای قیمت گذاری، اگرچه اطلاعات مفیدی درباره برازش آماری مدل ها فراهم می کنند، لزوما توان عوامل هر مدل را در بهبود عملکرد تعدیل شده به ریسک پرتفوی منعکس نمی سازند. هدف پژوهش حاضر، مقایسه عملکرد مدل های منتخب قیمت گذاری دارایی در بورس اوراق بهادار تهران بر مبنای حداکثر مجذور نسبت شارپ است. جامعه آماری پژوهش شامل شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بوده و داده های ماهانه دوره فروردین ۱۳۹۶ تا اسفند ۱۴۰۲ بررسی شده است. اطلاعات قیمتی و معاملاتی از پایگاه شرکت مدیریت فناوری بورس تهران و اطلاعات حسابداری از سامانه جامع اطلاع رسانی ناشران استخراج شده است. مدل های مورد بررسی شامل مدل قیمت گذاری دارایی های سرمایه ای، مدل های سه عاملی و پنج عاملی فاما و فرنچ، مدل q-factor هو، شو و ژانگ، مدل عوامل قیمت گذاری نادرست استمبا و یوان و مدل بازار به علاوه عامل شرط بندی علیه بتا است. برای مقایسه مدل ها، بردار میانگین و ماتریس کوواریانس بازده عوامل محاسبه و حداکثر مجذور نسبت شارپ هر مدل برآورد شد. سپس ارزش افزوده عوامل در ساختارهای تودرتو و تفاوت عملکرد مدل ها از طریق مقایسه حداکثر مجذور نسبت شارپ و آزمون های زوجی بررسی شد. نتایج نشان داد مدل پنج عاملی فاما و فرنچ بالاترین کارایی اقتصادی را ایجاد کرده و حداکثر نسبت شارپ سالانه آن ۲٫۷۶ برآورد شده است. مدل سه عاملی فاما و فرنچ با شاخص نسبی کارایی ۸۴.۶۹ نزدیک ترین عملکرد را به مدل برتر داشت؛ بااین حال، تفاوت عملکرد این دو مدل از نظر آماری معنادار نبود. در مقابل، برتری مدل پنج عاملی نسبت به مدل q-factor، مدل عوامل قیمت گذاری نادرست و مدل بازار به علاوه BAB در آزمون های زوجی تایید شد. همچنین، عوامل ارزش و سودآوری مطلوب ترین عملکرد را نشان دادند، درحالی که عوامل PERF و BAB دارای میانگین بازده منفی بودند. یافته ها نشان می دهد انتخاب مدل قیمت گذاری باید علاوه بر برازش آماری، بر ارزش اقتصادی عوامل و توان آنها در گسترش مجموعه فرصت های سرمایه گذاری نیز استوار باشد.

کلیدواژه ها:

مدل های عاملی قیمت گذاری دارایی ، حداکثر مجذور نسبت شارپ ، بازار سهام ایران ، پرتفوی کارآمد ، فاما و فرنچ ، q-factor