ارائه مدل مدیریت هوشمند و پایدار پسماند شهری با رویکرد اقتصاد چرخشی؛ مطالعه موردی شهرداری شیراز

مدیریت پسماند شهری یکی از مهم ترین چالش های مدیریت شهری در قرن حاضر است که با افزایش جمعیت، توسعه شهرنشینی و تغییر الگوهای مصرف، پیچیدگی های بیشتری پیدا کرده است. رویکردهای سنتی مبتنی بر جمع آوری و دفن پسماند، علاوه بر تحمیل هزینه های اقتصادی، پیامدهای زیست محیطی قابل توجهی ایجاد کرده اند؛ ازاین رو، حرکت به سمت مدیریت هوشمند، پایدار و مبتنی بر اقتصاد چرخشی به عنوان یک ضرورت در برنامه ریزی شهری مطرح شده است. هدف پژوهش حاضر، ارائه مدلی برای مدیریت هوشمند و پایدار پسماند شهری با رویکرد اقتصاد چرخشی در شهرداری شیراز است. این پژوهش با بهره گیری از مطالعات کتابخانه ای و بررسی ادبیات نظری حوزه مدیریت یکپارچه پسماند، اقتصاد چرخشی، شهر هوشمند و فناوری های نوین، به شناسایی مولفه های موثر بر تحول نظام مدیریت پسماند شهری می پردازد. یافته های مطالعات پیشین نشان می دهد که ترکیب فناوری هایی همچون هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، تحلیل داده های کلان و سامانه های تصمیم یار می تواند موجب بهبود فرآیندهای جمع آوری، کاهش هزینه های عملیاتی، افزایش نرخ بازیافت و ارتقای بهره وری منابع شود. همچنین، رویکرد اقتصاد چرخشی با تاکید بر کاهش تولید پسماند، استفاده مجدد و بازیابی ارزش از مواد دورریختنی، می تواند چارچوب مناسبی برای بازطراحی نظام مدیریت پسماند شهری فراهم کند. بر اساس مدل پیشنهادی پژوهش، مدیریت هوشمند پسماند در شهرداری شیراز شامل پنج بعد اصلی شامل حکمرانی و سیاست گذاری پایدار، فناوری های هوشمند و داده محوری، مشارکت شهروندی، زیرساخت های بازیافت و بازیابی منابع، و مدیریت اقتصادی پسماند است. این مدل می تواند زمینه حرکت از یک سیستم خطی دفع محور به یک نظام چرخه ای، هوشمند و پایدار را فراهم کند. نتایج این پژوهش می تواند به عنوان چارچوبی کاربردی برای مدیران شهری، سیاست گذاران محیط زیست و سازمان مدیریت پسماند شهرداری شیراز در راستای توسعه شهر پایدار مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مدیریت هوشمند پسماند ، مدیریت پایدار پسماند شهری ، اقتصاد چرخشی ، فناوری های نوین شهری