مروری بر تاثیر استفاده از شبکه های اجتماعی بر هویت اجتماعی نوجوانان و جوانان

پژوهش حاضر با هدف مرور و تبیین یافته های پژوهش های مرتبط با تاثیر استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی بر هویت اجتماعی نوجوانان و جوانان انجام شد. با توجه به گسترش روزافزون استفاده از این شبکه ها در میان نسل جوان و اهمیت شکل گیری هویت اجتماعی در این دوره از زندگی، بررسی شواهد موجود در این زمینه ضروری به نظر می رسید. این پژوهش از نوع مرور نظام مند با رویکرد کیفی است. جستجو و غربالگری مطالعات در چند مرحله انجام شد و در نهایت از میان ۵۴ مطالعه شناسایی شده ۲۰ مقاله واجد معیارهای ورود انتخاب و با استفاده از روش تحلیل مضمونی تحلیل شدند. یافته ها نشان دادند که بسیاری از مطالعات استفاده از شبکه های اجتماعی را با شکل گیری شکاف میان هویت واقعی و هویت مجازی کاربران مرتبط دانسته اند، همچنین در بخش قابل توجهی از پژوهش ها، استفاده گسترده از این شبکه ها با تضعیف برخی ابعاد هویت ملی و مذهبی گزارش شده است. علاوه بر این ویژگی های شخصیتی و سبک های هویتی نوجوانان و جوانان در میزان گرایش به این شبکه ها و نحوه تاثیرپذیری از آنها نقش مهمی ایفا می کنند. همچنین استفاده افراطی از شبکه های اجتماعی با افزایش احتمال بروز بحران هویت، مشکلات رفتاری و برخی آسیب های اجتماعی همراه گزارش شده است. به طور کلی نتایج این مرور نشان می دهد که شبکه های اجتماعی نقش مهمی در شکل گیری و تحول هویت اجتماعی نوجوانان و جوانان دارند و شناخت این تاثیرات می تواند در تدوین برنامه های آموزشی، فرهنگی و پیشگیرانه برای کاهش آسیب ها و بهره گیری از ظرفیت های این فضاها موثر باشد.

کلیدواژه ها:

شبکه های اجتماعی مجازی ، هویت اجتماعی ، جوانان و نوجوانان ، شکاف هویتی