تاثیر شوکهای نفتی دهه پنجاه شمسی بر تصمیم گیری های نظامی و خرید تسلیحات توسط دولت شاهنشاهی ایران

این مقاله به بررسی و تحلیل نقش راهبردی و تعیین کننده افزایش ناگهانی قیمت نفت در دهه پنجاه شمسی (به ویژه پس از بحران نفتی سال ۱۹۷۳ میلادی) بر جهت گیری های نظامی و سیاست خرید تسلیحات توسط دولت شاهنشاهی ایران می پردازد. با اتکا به درآمدهای سرشار نفتی شاه ایران تلاش داشت تا این کشور را به یک قدرت برتر منطقه ای و تاثیرگذار در سطح بین المللی مبدل سازد که مدرنیزاسیون ارتش و دستیابی به پیشرفته ترین تسلیحات ستون فقرات این راهبرد بود. این پژوهش با استفاده از روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و بر پایه گردآوری و تحلیل داده ها از منابع کتابخانه ای (شامل کتب تاریخی، مقالات علمی، اسناد دولتی، گزارش های اندیشکده ها و تحلیل های خبری معتبر) به بسط و تبیین این موضوع اقدام می ورزد. یافته های اصلی مقاله نشانگر آن است که افزایش قابل توجه درآمدهای نفتی عامل اصلی تزریق منابع مالی عظیم به بودجه نظامی و تسهیل کننده خرید گسترده تسلیحات از قدرت های غربی به ویژه ایالات متحده و بریتانیا بود. این روند افزون بر تاثیرات عمیق اقتصادی (مانند تورم و وابستگی به درآمدهای نفتی) پیامدهای سیاسی و اجتماعی مهمی در داخل و خارج از ایران به همراه داشت و زمینه ساز افزایش تنش های منطقه ای و بین المللی و همچنین یکی از عوامل موثر بر نارضایتی های اجتماعی منجر به انقلاب ۱۳۵۷ گردید.

کلیدواژه ها:

درآمدهای نفت ، شاه ، تسلیحات نظامی ، بودجه نظامی ، تورم