تبیین نقش ارزش های دینی و اخلاق اسلامی در شکل گیری کارآفرینی اخلاق محور: رویکردی مبتنی بر مبانی معرفتی

کارآفرینی مدرن امروزه با چالش جدی جدایی سودآوری از اخلاقیات دست به گریبان است. مدل های رایج کسب و کار که عمدتا از چهارچوب های سکولار و لیبرال تغذیه می کنند به تدریج سرمایه اجتماعی را فرسوده و بی اعتمادی به نظام کارآفرینی را دامن زده اند. در این میان جهان بینی اسلامی با تاکید بر ارزش هایی مانند امانت، صدق، عدالت و احسان می تواند الگویی بدیل از کارآفرینی اخلاق محور ارائه دهد. این پژوهش با رویکردی کیفی و روش کتابخانه ای اسنادی در پی تبیین نقش مبانی معرفتی توحید، معاد و نبوت در شکل دهی به رفتار کارآفرینانه است. یافته ها نشان می دهد که باور به خلیفه اللهی و رزاقیت الهی نگاه کارآفرین به مالکیت و سود را دگرگون می کند و معادباوری نظارت درونی و ضمانت اجرایی قوی برای رعایت اخلاق فراهم می آورد. همچنین ارزش هایی مانند پرهیز از فرصت های حرام، اجتناب از ربا، امانت در تولید، صدق در بازاریابی و انصاف در مصرف در مراحل هفت گانه فرآیند کارآفرینی جریان دارند. این الگو با مفاهیمی مثل کارآفرینی اجتماعی و مسئولیت اجتماعی شرکتی تفاوت بنیادی دارد زیرا منبع اخلاق را فرمان الهی می داند و دایره ذی نفعان را تا همه مخلوقات گسترش می دهد. نتیجه آنکه کارآفرینی اخلاق محور اسلامی نه تنها سودآوری را قربانی نمی کند بلکه از مسیر ایجاد اعتماد، کاهش هزینه مبادله و جلب برکت به کارآمدی پایدار می انجامد.

کلیدواژه ها:

کارآفرینی اخلاق محور ، ارزش های اسلامی ، مبانی معرفتی ، توحید و معاد ، برکت در کسب و کار