بررسی تاثیر تجارت الکترونیک بر فرآیند حسابرسی

با گسترش فناوری اطلاعات و نفوذ تجارت الکترونیک محیط کسب وکار دستخوش تحولات بنیادینی شده است که ماهیت تراکنش ها را به دیجیتال تغییر داده و چالش های جدیدی در کنترل داخلی و امنیت ایجاد کرده است. با توجه به ناکارآمدی ابزارهای سنتی حسابرسی و شکاف پژوهشی موجود، این مطالعه با هدف بررسی تاثیر تجارت الکترونیک بر فرآیند حسابرسی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران انجام شد. روش پژوهش توصیفی-پیمایشی با رویکرد همبستگی و استفاده از مدل های اقتصادسنجی داده های تابلویی بود. جامعه آماری شامل شرکت های غیرمالی با داده های کامل در بازه زمانی ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۳ بود که با روش حذف سیستماتیک انتخاب شدند. داده ها از نرم افزار ره آورد نوین و پرسشنامه لیکرت گردآوری و با EViews نسخه ۱۳ تحلیل شدند. آزمون های چاو و هاسمن نشان داد که مدل اثر ثابت برای برآورد مناسب تر است. یافته ها حاکی از تاثیر معنادار مثبت تجارت الکترونیک بر دقت حسابرسی (بتا ۰٫۸۵۲)، کاهش هزینه های حسابرسی (بتا ۰٫۳۵۲-)، و کاهش زمان تکمیل فرآیند (بتا ۱۲٫۴۵۰) است. همچنین اندازه شرکت رابطه مثبت با دقت و هزینه داشت اما اهرم مالی تاثیر معناداری بر زمان نداشت. نتیجه کلی نشان می دهد که گذار به تجارت الکترونیک با افزایش شفافیت و اتوماسیون کارایی حسابرسی را ارتقا داده و هزینه ها و زمان آن را کاهش می دهد. این یافته ها می تواند مبنایی برای نهادهای ناظر جهت به روزرسانی استانداردها و طراحی سازوکارهای کنترلی نوین باشد.

کلیدواژه ها:

تجارت الکترونیک ، فرآیند حسابرسی ، دقت حسابرسی ، هزینه حسابرسی ، زمان حسابرسی ، داده های تابلویی