تحلیل اثر شوک های اقتصاد کلان بر قیمت گذاری مشتقات مالی در بورس اوراق بهادار تهران

بازار مشتقات مالی به عنوان یکی از مهم ترین بخش های بازار سرمایه نقش مهمی در مدیریت ریسک، کشف قیمت و افزایش کارایی مالی ایفا می کند. با این حال قیمت گذاری ابزارهای مشتقه همواره تحت تاثیر شرایط اقتصادی و نوسانات متغیرهای کلان قرار دارد. شوک های اقتصاد کلان از جمله نوسانات نرخ ارز، تورم، نرخ بهره، نقدینگی و قیمت نفت می توانند موجب تغییرات قابل توجهی در ارزش قراردادهای مشتقه شوند و رفتار سرمایه گذاران را تحت تاثیر قرار دهند. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل اثر شوک های اقتصاد کلان بر قیمت گذاری مشتقات مالی در بورس اوراق بهادار تهران است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا کمی و تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش شامل ابزارهای مشتقه مالی فعال در بورس اوراق بهادار تهران بوده و داده های مورد نیاز طی دوره زمانی ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۴ جمع آوری شده است. برای تحلیل روابط میان متغیرها از مدل های اقتصادسنجی شامل VAR و GARCH استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که شوک های نرخ ارز و تورم بیشترین تاثیر را بر نوسانات قیمت مشتقات مالی دارند و افزایش بی ثباتی اقتصادی موجب رشد نوسانات بازار مشتقات می شود. همچنین یافته ها بیانگر آن است که شوک های قیمت نفت و نرخ بهره نیز به صورت معناداری بر فرآیند قیمت گذاری مشتقات مالی اثرگذار هستند. نتایج پژوهش می تواند در بهبود سیاست گذاری مالی، مدیریت ریسک و تصمیم گیری سرمایه گذاران و نهادهای مالی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

شوک های اقتصاد کلان ، مشتقات مالی ، بورس اوراق بهادار تهران ، قیمت گذاری مشتقات ، نرخ ارز ، تورم ، مدل VAR ، مدل GARCH ، نوسانات مالی