تحلیل تطبیقی مدل های نهادی توسعه منابع انسانی در اقتصادهای توسعه یافته و در حال توسعه و ارائه چارچوب سیاستی برای ایران

مدیریت منابع انسانی به عنوان یکی از عوامل کلیدی موفقیت سازمان ها تحت تاثیر بسترهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی هر کشور قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تطبیقی تجارب کشورهای ایران، کره جنوبی، فرانسه، آلمان، ژاپن و ایالات متحده آمریکا در زمینه رشد، پرورش، به کارگیری و چیدمان منابع انسانی انجام شده است تا ضمن شناسایی تفاوت ها و تشابه ها در سیاست ها و رویکردهای این کشورها دلالت هایی برای بهبود وضعیت ایران استخراج شود. این پژوهش از نوع مطالعات تطبیقی و با کاربست الگوی چهار مرحله ای بردی (توصیف، تفسیر، همجواری و مقایسه) انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد کشورهای مورد مطالعه را می توان در سه خوشه کلی دسته بندی کرد: (۱) کشورهای با رویکرد نهادی توسعه گرا (آلمان، فرانسه و ژاپن) که بر آموزش های حرفه ای، امنیت شغلی و مشارکت کارکنان تاکید دارند، (۲) کشورهای با رویکرد بازار محور و نوآورانه آمریکا و کره جنوبی که استعدادهای انسانی و توسعه فردی را محور قرار می دهند؛ و (۳) ایران که با وجود شباهت در برخی شاخص ها مانند تاکید بر امنیت شغلی با چالش های ساختاری مانند تمرکز بر مشاغل دولتی، عدم تطابق عرضه و تقاضای نیروی کار و بوروکراسی بالا مواجه است. مهم ترین درس های استخراج شده از تجارب کشورهای موفق برای ایران عبارتند از لزوم گذار از رویکردهای کلیشه ای به سمت مدل های مدیریتی بومی سازی شده با الهام از تجربه آلمان و ژاپن، سرمایه گذاری هدفمند در آموزش های مهارت محور و توسعه زیرساخت های آموزشی بر اساس تجربه کره جنوبی و توجه همزمان به امنیت شغلی و انعطاف پذیری در به کارگیری نیروی انسانی. این تحقیق همچنین نشان می دهد که صرف اقتباس از مدل های غربی بدون توجه به بستر فرهنگی ناکارآمد بوده و تدوین مدل بومی مدیریت منابع انسانی برای ایران ضرورتی انکارناپذیر است.

کلیدواژه ها:

مدیریت منابع انسانی ، تحلیل تطبیقی ، الگوی بردی ، توسعه منابع انسانی ، ایران ، کشورهای منتخب