نقش شهرداری ها در توسعه شهری پایدار با رویکرد اقتصاد سبز (مطالعه موردی: شهر شیراز)

توسعه شهری پایدار به عنوان الگویی جامع برای پاسخگویی به نیازهای نسل حاضر بدون آسیب به نسل های آینده، بر پایه سه ستون اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی استوار است. رویکرد اقتصاد سبز در این چارچوب، بر بهره برداری کارآمد از منابع طبیعی، کاهش انتشار آلاینده ها، ایجاد اشتغال سبز، گذار به اقتصاد کم کربن و گردش مالی مبتنی بر پایداری تاکید دارد. شهرداری ها به عنوان نزدیک ترین نهاد به شهروندان و مسئول مستقیم مدیریت شهری، نقش کلیدی در عملیاتی سازی این رویکرد ایفا می کنند. این پژوهش با روش ترکیبی توصیفی-تحلیلی، بهره گیری از داده های اسنادی، آماری، میدانی و مصاحبه های هدفمند، به بررسی اقدامات شهرداری شیراز در حوزه توسعه پایدار شهری با تمرکز بر اقتصاد سبز پرداخته است. یافته ها نشان دهنده پیشرفت های قابل توجهی مانند اجرای پروژه «شیراز شهر سبز» از سال ۱۳۸۷، افزایش سرانه فضای سبز به حدود ۱۵-۱۷ مترمربع، توسعه بام پارک ها، مدیریت پیشرفته پسماند با تفکیک از مبدا، گسترش حمل ونقل عمومی (مترو، BRT و مسیرهای دوچرخه)، احیای باغ های تاریخی و گردشگری سبز است. انتخاب شیراز به عنوان پایتخت محیط زیست آسیا در سال ۲۰۲۴ توسط مجمع شهرداران آسیایی، نقطه عطفی در این مسیر محسوب می شود. با وجود این دستاوردها، چالش هایی همچون محدودیت بودجه، گسترش افقی شهر، حاشیه نشینی، وابستگی به درآمدهای ناپایدار (مانند فروش تراکم) و تاثیر خشکسالی وجود دارد. پیشنهاد می شود شهرداری با تدوین سند جامع اقتصاد سبز، ایجاد صندوق سبز، تقویت مشارکت شهروندی، توسعه اقتصاد گردشگری اکولوژیک و انرژی های تجدیدپذیر، این مسیر را تقویت نماید. نتایج این پژوهش می تواند الگویی برای سایر کلان شهرهای ایران باشد.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار شهری ، اقتصاد سبز ، شهرداری ، شیراز ، فضای سبز شهری ، پایتخت محیط زیست آسیا