رابطه شیخ مصلح الدین سعدی شیرازی با امرای مغول و انعکاس آن در آثار وی

حمله مغول و پیامدهای سیاسی اجتماعی آن یکی از مهم ترین برهه های تاریخ ایران است که زندگی و آثار سعدی شیرازی نیز در بستر همین تحولات شکل گرفت. سعدی که دوران جوانی را هم زمان با تثبیت سلطه مغولان گذرانده بود در سفرهای متعدد خود با گروه های مختلف اجتماعی و سیاسی از جمله برخی امرای مغول مواجه شد. بررسی آثار او از گلستان و بوستان گرفته تا قصاید و نصایح نشان می دهد که رابطه او با مغولان نه کاملا خصمانه بوده و نه سراسر همراه با تسلیم بلکه بر پایه نوعی واقع بینی سیاسی، حکمت اخلاقی و توصیه به اعتدال استوار بوده است. سعدی ضمن نقد رفتارهای خشن برخی سرداران در مواردی نیز به ستایش یا مدح برخی امیران پرداخته که به عدالت، مدارا یا کاردانی شهره بوده اند. این مقاله با رویکرد تاریخی تحلیلی می کوشد میزان ارتباط سعدی با امرای مغول، نوع نگاه او به قدرت سیاسی در عصر ایلخانی و بازتاب این تعاملات در ادبیات تعلیمی او را بررسی نماید.

کلیدواژه ها:

سعدی شیرازی ، مغول ، امرای مغول ، گلستان ، بوستان ، تاریخ ادبیات ایران ، روابط ادبی و سیاسی