باززنده سازی تطبیقی آب انبارهای قشم (برکه ها) با رویکرد بازآفرینی فرهنگ مبنا و گردشگری تاب آور در اقلیم گرم و مرطوب

جزیره قشم به عنوان یکی از مهم ترین پهنه های تاریخی و فرهنگی جنوب ایران واجد آب انبارها و برکه هایی است که در گذشته نقش موثری در تامین آب، ساماندهی زیست محلی و شکل دهی به هویت فضایی و اجتماعی سکونتگاه ها داشته اند. این سازه ها در کنار کارکرد زیربنایی خود بازتابی از دانش بومی، انطباق اقلیمی و نظام معیشتی ساکنان منطقه نیز به شمار می روند. با این حال در دهه های اخیر به دلیل تغییر الگوهای زیست، کاهش کارکردهای سنتی، فرسودگی کالبدی و غلبه گردشگری مصرف گرا، بخش قابل توجهی از این عناصر تاریخی دچار رکود عملکردی و گسست از زندگی روزمره شده اند. پژوهش حاضر با هدف باززنده سازی تطبیقی آب انبارهای قشم به ویژه برکه های روستای کووهای تلاش می کند امکان بازآفرینی این سازه ها را در چارچوب رویکرد بازآفرینی فرهنگ مبنا و گردشگری تاب آور بررسی کند. روش تحقیق کیفی-تحلیلی بوده و بر پایه مطالعه زمینه، تحلیل رفتار فضایی، بررسی ظرفیت های فرهنگی و ارزیابی SWOT سامان یافته است. یافته ها نشان می دهد که برکه ها دارای ظرفیت های بالقوه ای در حوزه میراث فرهنگی، تجربه اقلیمی، گردشگری فرهنگی و تقویت هویت محلی هستند و می توانند از طریق مداخله حداقلی و تعریف کاربری های سازگار به فضاهایی فعال و معنادار تبدیل شوند. در نهایت، راهبردهایی همچون ایجاد مسیر فرهنگی، آب موزه زنده، آب گالری هنر بومی و سن اجرای موسیقی محلی به عنوان پیشنهادهای اصلی طرح ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

قشم ، برکه ، بازآفرینی فرهنگ مبنا ، گردشگری تاب آور ، میراث بومی ، هویت مکان