بازآفرینی مشارکتی در سکونتگاههای روستایی تحلیل تجربی روستای تاریخی اصفهک

پژوهش حاضر با هدف تبیین الگوی بازآفرینی مشارکتی در سکونتگاههای روستایی متروکه به تحلیل تجربی روستای تاریخی «اصفهک» در استان خراسان جنوبی پرداخته شده است. این مطالعه در پی پاسخ به این پرسش است که چگونه تلفیق دانش بومی، مداخله کالبدی مبتنی بر اصالت و فعال سازی سرمایه اجتماعی می تواند منجر به احیای پایدار بافت های پسابحران گردد. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعات اسنادی و مشاهدات میدانی فرآیند باززنده سازی است. یافته ها نشان می دهد که برخلاف رویکردهای تقلیل گرایانه موزه سازی یا بازسازی کالبدی صرف، الگوی اصفهک بر یک فرآیند درونزا استوار است که در شش مرحله از بسترسازی اجتماعی تا تثبیت پایداری اقتصادی پیش می رود. دستاوردهای بین المللی این روستا ثبت در فهرست برترین روستاهای گردشگری UNWTO در سال ۲۰۲۴ گواهی بر کارآمدی رویکردی است که میراث فرهنگی را نه به عنوان کالایی نمایشی بلکه به عنوان بستری زنده برای معیشت نوین بازتعریف می کند. نتایج این پژوهش ضمن اثبات پیوند ارگانیک میان حفاظت از «کالبد» و «توانمندسازی جامعه محلی» مدلی تعمیم پذیر برای بازآفرینی بافت های روستایی متروکه است.

کلیدواژه ها:

بازآفرینی مشارکتی ، سکونتگاه های روستایی ، روستای تاریخی اصفهک