ضرورت و مکانیسم به روزرسانی پویای اسناد تحولی متناسب با تغییرات سریع محیطی

پژوهش حاضر با هدف تبیین ضرورت و طراحی مکانیسم به روزرسانی پویای اسناد تحولی آموزش و پرورش متناسب با تغییرات سریع محیطی انجام شده است. اسناد تحولی به عنوان نقشه راه نظام آموزشی، در صورت ایستایی و عدم انطباق با تحولات محیطی، به سرعت کارآمدی خود را از دست می دهند (Schleicher, ۲۰۲۲). این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل تطبیقی، تجارب پنج نظام آموزشی پیشرو (فنلاند، سنگاپور، کره جنوبی، استرالیا و کانادا) را در زمینه بازنگری و به روزرسانی اسناد تحولی مورد مطالعه قرار داده است. یافته ها نشان می دهد که نظام های موفق دارای چهار ویژگی مشترک هستند: چرخه های بازنگری زمان بندی شده، سازوکار دادهمحور برای رصد تغییرات، ساختارهای مشارکتی تصمیم گیری و انعطاف پذیری در عین حفظ اصول ثابت (Fullan, ۲۰۲۱). بر اساس این یافته ها، مدلی بومی برای به روزرسانی پویای سند تحول بنیادین ایران پیشنهاد شده است که شامل پنج مرحله رصد محیطی، تحلیل شکاف، تدوین پیش نویس اصلاحی، اجماع سازی ملی و تصویب و ابلاغ هوشمند است. نتایج حاکی از آن است که پذیرش «پویایی» به عنوان یک اصل بنیادین در فلسفه سیاستگذاری، پیش شرط اصلی بقای اثربخشی اسناد تحولی در عصر تغییرات پرشتاب است.

کلیدواژه ها:

به روزرسانی پویا ، اسناد تحولی ، تغییرات محیطی ، سیاستگذاری آموزشی ، تطبیق پذیری