نقد و بررسی اشعار سید علی صالحی و احمد رضا احمدی از منظر مولفه های شعر پسانیمایی

پژوهش حاضر با هدف نقد و بررسی اشعار سید علی صالحی و احمدرضا احمدی، دو شاعر برجسته ی معاصر ایران، از منظر مولفه های شعر پسانیمایی انجام شده است. شعر پسانیمایی به عنوان یکی از جریان های تاثیرگذار پس از شعر نیمایی، دارای مولفه هایی چون چندصدایی (پولیفونی)، چندآوایی معنایی و زبانی، هنجارگریزی واژگانی و نحوی، استعاره، نماد، تشبیه، حس آمیزی، گروتسک (طنز سیاه)، زبان شیزوفرنیک و عدم قطعیت است. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر نمونه گیری قضاوتی و تصادفی از اشعار دو شاعر است. جامعه آماری شامل مجموعه های مهم این دو شاعر از جمله «قافیه در باد گم می شود»، «زنی در کنار ویترین ها»، «نشانی ها»، «دیر آمدی ری را» و «خط هفتم کیمیانویس» می باشد. یافته های پژوهش نشان می دهد که احمدرضا احمدی در مولفه هایی مانند استعاره، نماد و هنجارگریزی واژگانی (با ۱۶ مورد) و نیز گروتسک (با ۶۵ مورد) نسبت به صالحی برتری دارد و شعر او سرشار از تصاویر بدیع و نمادهای شخصی است. در مقابل، سید علی صالحی با تاکید بر سادگی زبان، عاطفه و انتقال مستقیم معنا، از مولفه هایی چون چندصدایی و هنجارگریزی نحوی فاصله گرفته و در مولفه هایی مانند تشبیه (۷۴ مورد) و حس آمیزی (۳۵ مورد) حضور پررنگ تری دارد. هر دو شاعر در مولفه های چندصدایی و زبان شیزوفرنیک بسامد پایینی نشان می دهند و بیشتر به فضای تک صدایی و تامل محور گرایش دارند. نتیجه اینکه اشعار احمدی به لحاظ پیچیدگی های استعاری و نوآوری های زبانی در زمره شعر پسانیمایی پیشرو قرار می گیرد، در حالی که شعر صالحی با حفظ سادگی و عاطفه، پیوندی اصیل با مخاطب عام برقرار می کند و از این حیث جایگاهی ممتاز در جریان شعری پسانیمایی دارد.

کلیدواژه ها:

شعر پسانیمایی ، سید علی صالحی ، احمدرضا احمدی ، مولفه های شعری ، نقد و بررسی