بررسی میزان کاربرد وام واژگان در (صفیر سیمرغ)محمد علی اسلامی ندوشن با تمرکز بر واژگان دخیل اروپایی

این مقاله به بررسی میزان کاربرد واژگان دخیل اروپایی کاربرده شده در کتاب صفیر سیمرغ (چاپ چهارم، انتشارات توس، ۱۳۵۷) از محمد علی ندوشن می پردازد. وام واژگان جزو عناصری هستند که همیشه در زبان های مختلف وجود دارند و ایفای نقش می کنند. زبان های مختلف از جمله زبان فارسی در طول دوره های تاریخی خود، در اثر ارتباط های سیاسی و فرهنگی و اقتصادی و… واژگانی را از زبان های مختلف جهت پر کردن خلاهای مفهومی و واژگانی وام گرفته است و باعث شده است که مردم و نویسندگان و هنرمندان جهت رسایی و پویایی آثار خود نیز از این وام واژگان استفاده نمایند. محمد علی اسلامی ندوشن از جمله نویسندگانی است که در آثار خود از جمله صفیر سیمرغ (چاپ چهارم، انتشارات توس، ۱۳۵۷) از وام واژه های مختلف استفاده کرده است. صفیر سیمرغ کتابی است در ژانر سفرنامه که محمد علی ندوشن در جریان سفرهای خود و اتفاقات آن، این کتاب را نگارش کرده است. در طی بررسی نگارندگان این مقاله، از طریق روش پژوهشی توصیفی-تحلیلی، تعداد ۶۲ وام واژه در این کتاب یافت شده است، که تعداد ۴۰ کلمه از آن واژگان دخیل فرانسوی مانند بالکن و اتومبیل و … و ۱۱ کلمه دخیل ترکی مانند قاچاق و ییلاق و سایر وام واژگان انگلیسی و روسی و یونانی توسط نویسندگان این مقاله یافت گردیده است. این وام واژه ها در حوزه های گوناگون مانند حمل و نقل (تاکسی، شوفر، تراموا) و حوزه فرهنگ و هنر (مینیاتور، سینما، کلاسیک) و سایر حوزه ها در این کتاب (صفیر سیمرغ) استفاده گردیده است. حجم بیشتر واژگان دخیل یافت شده در (صفیر سیمرغ) واژگان فرانسوی هستند. شاید می توان دلیل استفاده زیاد از واژگان فرانسوی توسط محمد علی اسلامی در این اثر را زندگی او در کشورهای خارجی در دوران دانشجویی او دانست و یا حتی به دلیل ژانر اثر او که سفرنامه است؛ البته باید این نکته را هم در نظر گرفت که در زمان قاجار ارتباط زبان و کشور ما با فرانسه بسیار زیاد بود و از آن جهت که فرانسه پیشرفت های علمی زیادی در آن زمان داشت و باعث وارد شدن روش های علمی آن کشور و دانشمندان و اختراعات آن زمان، دلیلی بر وارد شدن واژگان دخیل زیاد فرانسوی در زمان قاجار به زبان ما بود.

کلیدواژه ها:

وام واژگان ، صفیر سیمرغ ، فرانسوی