نگاهی روان شناختی به انواع یاس و نومیدی و مصادیق آن در ادبیات و شعر فارسی

یاس و بدبینی عارضه و التهابی روانی است که آدمی را تا مرز عزلت و انزوا می کشد. عبور از این گردنه های نفس گیر روحی مستلزم باززایی فضائلی چون امید و ایمان است. نومیدی آدمی را از هرگونه تلاش و تمنا باز می دارد و گاهی او را در پرتگاه پوچی، بی معنایی و نیستی فرو می برد. جدال انسان در رویارویی با مصائب زندگی زمینه ساز یاس و نومیدی اوست. عوامل این التهاب های روانی را باید در بستر معلول های محیطی و گاه در کانون عوارض فیزیولوژی و حتی زمینه های وراثتی جست. ادبیات و به ویژه شعر آینه بازتاب دلتنگی ها و نومیدی هاست. بخش بزرگی از ادبیات و شعر فارسی بازتاب حالات و مقامات نویسندگان و شعرایی است که در کانون رنج و فشارهای روانی زمانه خود زیسته اند و در پناهگاه هنر و شعر حالات و نوسانات خود و گاه محیط پیرامونی و اوضاع اجتماعی و سیاسی زمانه را بازگو کرده اند. این جستار می کوشد با بررسی عوامل روان شناختی یاس و نومیدی محیط بر انسان، دلایل جانبی آن را با تکیه بر اشعار و آثار فارسی بازنماید و چیستی فلسفی این حالات را در ابعاد فردی و اجتماعی، تاریخی و ادبی نشان دهد.

کلیدواژه ها:

ادبیات ، بدبینی ، روان شناختی ، شعر ، نومیدی ، یاس