نقش زنان در داستان سیاوش

در شاهنامه نیز زنان گاهی اهل فرهنگ همچون همسر فردوسی، وفادار همچون منیژه، رزمجو همچون گردآفرید، سردار سپاه همچون گردیه، کنیزکی تنها برای فرزندآوری همچون ماه آفرید، و پلید همچون زن جادو ظاهر می شوند. اگرچه در برخی از موارد به دلیل کژفهمی ها و دستبردها از سوی کاتبین، چهره و همچنین محتوای داستان گروهی از شخصیت های زن در این اثر سترگ مخدوش گردیده است این مقاله به تحلیل تطبیقی دو شخصیت محوری زنانه در داستان سیاوش شاهنامه، یعنی سودابه و فرنگیس، می پردازد. با تکیه بر رویکردهای اسطوره ای و روان شناختی تحلیلی، نقش سودابه به عنوان تجلی گر «آنیمای منفی» (طبق یافته های فولادی و سلطانمرادی) مورد بررسی قرار می گیرد که نماد وسوسه و سقوط است. در مقابل، نقش فرنگیس به عنوان کهن الگوی مادر حامی، وفاداری و محافظت از قهرمان در فضای بیگانه (توران) واکاوی می شود. هدف اصلی، نشان دادن این دوگانگی زنانه به مثابه نیروهای همزمان بازدارنده و محرک در مسیر تعالی قهرمان داستان است. روش پژوهش، تحلیلی-اسنادی با تمرکز بر متن شاهنامه و تفاسیر معاصر است.

کلیدواژه ها:

سیاوش ، زنان ، سودابه ، شاهنامه