نقش وزن و قافیه در القای مفاهیم عاطفی در غزلیات حافظ

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش وزن و قافیه در القای مفاهیم عاطفی در غزلیات حافظ شیرازی انجام شده است. مسئله اصلی آن است که آیا وزن و قافیه در شعر حافظ صرفا عناصری صوری و محدودکننده هستند یا ابزاری برای انتقال و تقویت عواطف گوناگون به شمار می روند. روش پژوهش، تحلیلی-توصیفی با تکیه بر شواهد شعری از غزلیات منتخب حافظ بوده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که حافظ با تسلطی شگفت آور از بحر رمل با ضرباهنگ تند برای القای حس شور و مستی، و از بحر هزج با ضرباهنگ کشیده برای القای حس حسرت و سوز بهره برده است. همچنین، توانایی او در خلق تضادهای عاطفی در بستر یک وزن واحد و استفاده از قافیه به عنوان نقطه اوج تاکید عاطفی و ردیف به عنوان طنین انداز عواطف، از دیگر دستاوردهای این پژوهش است. نتیجه نهایی آنکه ساختار موسیقایی شعر حافظ جدایی ناپذیر از محتوای عاطفی آن است و وزن و قافیه در غزلیات او نقشی بنیادین در القای لایه های پنهان احساسات ایفا می کنند.

کلیدواژه ها:

حافظ ، وزن ، قافیه ، ردیف