نیکی و نیکوکاری در شاهنامه فردوسی

این مقاله به تبیین مفهوم بنیادین «نیکویی» و «نیکوکاری» در منظومه اخلاقی شاهنامه فردوسی می پردازد. نیکوکاری به عنوان عالی ترین فضیلت در ساختار جهان بینی حماسی، نه صرفا یک عمل اجتماعی، بلکه جوهر وجودی پادشاهان و پهلوانان است. این پژوهش ابتدا با استناد به اغتامه های معتبر (دهخدا و معین) به تعریف واژگانی نیکویی (خیز، خوبی، احسان) می پردازد و سپس بنیان های این مفهوم را در منابع دینی اسلام (قرآن و حدیث) بررسی می کند تا زیربنای ساختاری اخلاقی آن مشخص شود. کانون اصلی مقاله تحلیل چگونگی تجلی این فضیلت در رفتار شخصیت های محوری شاهنامه، از کیومرث تا خسرو نیکوکار، از طریق استخراج و تفسیر دقیق ابیات کلیدی است. نتیجه گیری نشان می دهد که فردوسی با قرار دادن نیکوکاری در مرکز حکومت داری، چارچوبی ایده آل برای پادشاه عادل ترسیم نموده که میراث دار حکمت کهن ایرانی و آموزه های اخلاقی اسلامی است. (توجه: آیات و احادیث در این پیش نویس به صورت کلی آمده و پس از بازیابی اطلاعات با ارجاعات دقیق تکمیل خواهند شد.)

کلیدواژه ها:

نیکی ، نیکوکاری ، شاهنامه فردوسی ، اخلاق ، حکمرانی