مناسک و مراسمهای دینی در غزلهای عطار: بررسی کارکرد فرهنگی مناسک

مناسک و مراسم، دینی نمود عملی تجربه دینی به شمار می روند. بخش نظری اعتقادات دینی در باورهای افراد نمود پیدا می کنند و بخش عملی، اعتقادات مناسکی هستند که از سوی پیروان دینی به مرحله اجرا درمی آیند. مناسک کارکردهای فرهنگی، آموزشی، اجتماعی و هویتی در جامعه دارند و می توانند تغییر و تحول بنیادین در جوامع ایجاد کنند. متون ادبی یکی از بسترهایی است که مناسک در آنها بازتاب می یابند و کارکردهای مناسک را در جامعه اعمال می کنند. عطار از جمله شاعرانی است که توانسته با به کارگیری انواع مناسک دینی در غزلیاتش، کارکرد فرهنگی مناسک را تبیین کند. این نوشتار به شیوه تحلیلی توصیفی به بررسی غزل های عطار پرداخته و مناسک و مراسم های دینی به کار رفته در غزل عطار را تحلیل کرده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که مناسک و آیین های دینی در غزل عطار، مقتبس از آیات قرآنی است و کاربرد آنها در راستای بیان اندیشه های عرفانی و دینی عطار هستند؛ چون شاعر کوشیده در قالب مراسم و آداب ها بخش مهمی از افکار خود را بیان کند. آداب، حج، زکات، زیارت، خلوت گزینی یا اعتکاف، کفن کردن، غسل، نماز و طهارت از برجسته ترین مناسک دینی هستند که در غزل عطار نمود پیدا کرده اند و توانسته اند مفاهیم دینی و عرفانی شاعر را منعکس کنند.

کلیدواژه ها:

مناسک ، کارکرد فرهنگی ، عطار ، آداب حج ، قربانی