کارکرد بلاغی و معنایی مولفه های عرفانی در اشعار پایداری قیصر امین پور و طاهره صفارزاده

پژوهش حاضر به بررسی و تحلیل کارکرد بلاغی و معنایی مولفه های عرفانی حماسی و اساطیری در شعر دفاع مقدس دو شاعر معاصر، قیصر امین پور و طاهره صفارزاده می پردازد. در ساحت عرفانی، صفارزاده با بهره گیری از نمادهای طبیعی و اجتماعی همچون باغ، تابوت و شکوفه تجربه معنوی و مقاومت انسانی را در بستر جمعی بازتاب می دهد در حالی که امین پور با استعاره ها و تصاویر ذهنی مانند شیون، باران و بغض گلوگیر پنجره عرفان را در سطح درون گرایی و تجربه فردی جلوه گر می سازد. در ساحت حماسی صفارزاده قهرمانی جمعی و ایثار رزمندگان را از طریق نمادهایی چون لاله و تابوت بازنمایی می کند اما امین پور با زبان تصویرگرانه و استعاری تجربه حماسی را در سطح روانی و عاطفی رزمنده انعکاس می دهد. در ساحت اساطیری نیز، هر دو شاعر از شخصیت ها و مفاهیم دینی و ملی بهره می برند اما صفارزاده اسطوره ها را در فضای اجتماعی و جمعی معنا می بخشد، و امین پور آنها را در قالب تصاویر ذهنی و احساسی فردی بازآفرینی می کند. نتایج این پژوهش نشان می دهد که تلفیق سه ساحت عرفانی، حماسی و اساطیری در شعر دفاع مقدس، با استفاده از شگردهای بلاغی و تصاویر نمادین نقش مهمی در انتقال پیام های اخلاقی، اجتماعی و معنوی داشته و هر شاعر با سبک و زاویه دید خاص خود به غنای ادبی و معنایی این اشعار افزوده است.

کلیدواژه ها:

ادبیات پایداری ، عرفان ، حماسه ، اسطوره ، قیصر امین پور ، طاهره صفارزاده