تحلیل حقوقی رحم اجاره ای چالشها قوانین و رویه های قضایی

فقه اسلامی به درمان ناباروری با توجه به شرایط و ضوابط خاصی نگاه می کند و هر روش درمانی باید با دقت و با رعایت موازین شرعی و اخلاقی صورت گیرد. باروری با تخمک غیر همسر از نظر حکم تکلیفی تابع باروری با اسپرم اهدایی است و دلایلی که راجع به جواز یا حرمت استفاده از اسپرم غیر همسر وجود دارد درباره باروری با تخمک اهدایی نیز قابل استناد است. و در روش های درمانی که نظیر استفاده از تکنیک های مختلف درمانی مانند IVF لقاح مصنوعی، اهداء اسپرم و تخمک و همچنین رحم جایگزین (اجاره ای رحم) می باشد نیز مورد توجه فقهی واقع گردیده. علاوه بر این در متون روایی احادیثی وجود دارد بر ضرورت احتیاط بر مسائل مربوط به تولید مثل تاکید دارند. جمله امر الفرج شدید و منه لیکون الولد و نحن نحتاط که این حدیث حاکی از آن است در مسائل مربوط به زناشویی و تولید مثل وظیفه همه مسلمانان احتیاط است مگر آنجا که دلیلی خاص بر جواز انجام یک عمل داشته باشیم. از سوی دیگر به جهت مسئله کاهش جمعیت امروزه در کشور و به خصوص در سطح وزارت بهداشت به ساماندهی روش های درمان ناباروری مطابق ماده ۴۲ قانون حمایت خانواده و جوانی جمعیت (مصوب ۱۴۰۱) توجه شده است و از این رو طرح این موضوع پژوهشی حائز اهمیت است. رحم اجاره ای یکی از روش های نوین درمان ناباروری است که مسائل حقوقی متعددی را به همراه دارد. این پژوهش به بررسی ابعاد حقوقی این پدیده پرداخته و چالش های مرتبط با تعیین والدین قانونی، وضعیت حقوقی مادر جایگزین، حقوق کودک و تطبیق این موضوع با قوانین ملی و بین المللی را تحلیل می کند. با بررسی قوانین کشورهای مختلف و رویه های قضایی تلاش می شود تا به یک چارچوب حقوقی کارآمد برای ساماندهی این روش دست یافت.

کلیدواژه ها:

رحم ، اجاره ای ، حقوق والدین ، مادر جایگزین ، حقوق کودک ، قوانین باروری