واکاوی وضعیت حقوقی جنینهای اعراض شده در فقه امامیه؛ چالشها و راهکارهای تقنینی

اعراض از جنین حاصل از فناوریهای زیستی مرتبط با حقوق باروری به معنای انصراف والدین بیولوژیک یا حقوقی از پذیرش مسئولیتهای ناشی از تولیدمثل است. این مساله به عنوان یکی از مصادیق بارز تعارضات حقوقی نوین نیازمند بازخوانی فقهی و حقوقی است. جهشهای فناوری در حوزه پزشکی باروری پیچیدگیهای حقوقی بی سابقه ای را در نظامهای حقوقی پدید آورده است. به عنوان مثال تولد نوزادان حاصل از اهدای جنین، انجماد تخمک و اسپرم و استفاده از رحم جایگزین مفاهیم نسب را با چالشهای بنیادین مواجه ساخته است. این پژوهش با روش تحلیلی توصیفی ضمن مداقه در آثار فقیهان و حقوقدانان به واکاوی ابعاد این مسئله پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که تعارض میان نسب بیولوژیک و حقوقی، خلاهای تقنینی در تعیین تکلیف نگهداری جنین های رها شده و ابهامات مربوط به احکام شرعی نفقه، ارث و محرمیت از عمده ترین چالشهای پیش روی نظام حقوقی ایران است. پژوهش حاضر با استناد به اصول و قواعد فقهی لزوم حفظ کرامت انسانی، لزوم حفظ نفس، حرمت اضرار به غیر و لزوم حفظ نظام خانواده و مصلحت طفل پیشنهادهایی برای ساماندهی حقوقی جنینهای اعراض شده در چارچوب قوانین موضوعه ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

حقوق باروری ، تلقیح مصنوعی ، جنینهای اعراض شده