چالشهای اخلاقی مادران جایگزین از کرامت انسانی تا تعهد اجتماعی

زمینه و هدف: رحم جایگزین به عنوان یکی از فناوری های کمک باروری امکان فرزندآوری را برای زوج های نابارور فراهم کرده است، اما چالش های اخلاقی، روانی و اجتماعی متعددی را به همراه دارد. این مطالعه کیفی به بررسی تجارب مادران جایگزین با این دیدگاه پرداخته است. روش کار: مطالعه کیفی در مرکز باروری و ناباروری اصفهان با روش تحلیل محتوای قراردادی انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه های عمیق نیمه ساختار یافته با ۱۵ زن دارای تجربه رحم جایگزین و دارای معیارهای ورود به صورت هدفمند جمع آوری شد. تمامی مصاحبه ها ضبط و نسخه برداری شد. جهت ذخیره سازی، بازیابی و تحلیل داده ها از نرم افزار MAXQDA۱۰ استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل محتوای قراردادی با توجه به مراحل پیشنهادی گرانهیم و لاندمن انجام شد. نتایج: از ۴۲۰ کد معنایی استخراج شده ۱۳ طبقه و ۵ تم اصلی درماندگی، درد و رنج، درگیری احساسی و بیگانگی از خود (تضادهای عاطفی نسبت به جنین) و سیستم های حمایتی استخراج گردید. در این مطالعه انگیزه اصلی زنان داوطلب رحم جایگزین مشکلات مالی بود. آنها علاوه بر مشکلات مرتبط با بارداری، فشارهای روحی، روانی و اجتماعی مضاعفی را بیان می کردند. قضاوت های اجتماعی، نگرش های اجتماعی منفی و احساسات متناقض نسبت به جنین از چالش های مطرح شده این مادران بود. مسائل اخلاقی چون سوء استفاده مالی، عدم آگاهی کافی از پروسه و فشارهای اجتماعی در رحم جایگزین برجسته تر بودند. تنها جنبه مثبت در جهت کم کردن بار عاطفی و روانی این فرایند، احساس افتخار در کمک به همنوع و حس نوع دوستی ایجاد شده بود. بحث و نتیجه گیری: مشکلات مالی انگیزه اصلی این زنان برای ورود به فرآیند جایگزینی بوده که چالش های اخلاقی قابل توجهی را ایجاد می کند. توجه به عدالت، کرامت انسانی و ارائه مشاوره های روان شناسی و حقوقی اصول مهمی در مواجهه با این چالش های اخلاقی محسوب می شوند.

کلیدواژه ها:

مادران جایگزین ، اخلاقیات ، تحلیل کیفی ، فناوری کمک باروری رحمی