مسئولیت اجتماعی نهادهای ورزشی در کاهش موانع فرهنگی مشارکت زنان

مشارکت زنان در فعالیت های ورزشی یکی از شاخص های مهم توسعه اجتماعی، سلامت عمومی و عدالت جنسیتی در جوامع معاصر به شمار می رود. با این حال، در بسیاری از کشورها عوامل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی همچنان به عنوان موانع اصلی مشارکت زنان در ورزش شناخته می شوند. پژوهش ها نشان می دهد که هنجارهای اجتماعی، نگرش های سنتی و محدودیت های فرهنگی می توانند نقش تعیین کننده ای در کاهش مشارکت زنان در فعالیت های ورزشی داشته باشند (اصغر و همکاران، ۲۰۲۴ و چاروی و ستراندبو، ۲۰۲۳). همچنین مطالعات انجام شده در کشورهای آسیایی نشان می دهد که ساختارهای فرهنگی و اجتماعی به طور مستقیم بر عاملیت زنان و میزان حضور آنان در عرصه های ورزشی اثر می گذارند (ریند و ناز، ۲۰۲۵). در این میان نهادهای ورزشی به عنوان بازیگران اصلی توسعه ورزش می توانند با اتخاذ رویکرد مسئولیت اجتماعی، نقش مهمی در کاهش موانع فرهنگی و ایجاد فرصت های برابر برای مشارکت زنان ایفا کنند. پژوهش ها نشان می دهد که شناسایی و مدیریت موانع فرهنگی یکی از پیش نیازهای توسعه مشارکت زنان در فعالیت های ورزشی است (سلیمی و همکاران، ۲۰۲۲). با این حال، چارچوب منسجمی برای تبیین نقش مسئولیت اجتماعی نهادهای ورزشی در کاهش این موانع ارائه نشده است. از این رو، پژوهش حاضر با هدف تبیین مسئولیت اجتماعی نهادهای ورزشی در کاهش موانع فرهنگی مشارکت زنان انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون براون و کلارک انجام شد. جامعه پژوهش شامل مدیران نهادهای ورزشی، کارشناسان حوزه ورزش بانوان، اساتید مدیریت ورزشی و فعالان اجتماعی حوزه ورزش زنان بود. نمونه گیری به صورت هدفمند و بر اساس معیار تخصص و تجربه انجام شد و فرآیند گردآوری داده ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. در مجموع، ۱۷ مصاحبه عمیق و نیمه ساختار یافته با مشارکت کنندگان انجام شد. داده ها پس از پیاده سازی کامل بر اساس مراحل شش گانه تحلیل مضمون براون و کلارک شامل آشنایی با داده ها، تولید کدهای اولیه، جست وجوی مضامین، بازبینی، تعریف و نام گذاری مضامین و تهیه گزارش نهایی تحلیل شدند. برای افزایش اعتبار یافته ها از روش های بازبینی مشارکت کنندگان، مقایسه مستمر داده ها و کنترل همتایان استفاده شد. در نهایت، مضامین اصلی و فرعی استخراج و چارچوب مسئولیت اجتماعی نهادهای ورزشی در کاهش موانع فرهنگی مشارکت زنان ارائه گردید.

کلیدواژه ها:

مشارکت ، زنان ، مسئولیت اجتماعی ، موانع فرهنگی ، ورزش بانوان ، توسعه اجتماعی ورزش