ارائه مدل مدیریت پویایی اجتماعی در ورزش دانش آموزی استان کهگیلویه و بویراحمد

مقدمه هدف پژوهش حاضر ارائه مدل مدیریت پویایی اجتماعی در ورزش دانش آموزی می باشد. در این پژوهش از روش کیفی برای ارائه مدل استفاده شده است. ورزش دانش آموزی بخش مهمی از توسعه اقتصادی اجتماعی است که می تواند موجب افزایش نشاط اجتماعی و بهره وری ملی گردد (محمودی و همکاران، ۱۴۰۰). برنامه ریزی در زمینه تربیت بدنی و ورزش دانش آموزی برای ایجاد انگیزه، علاقه، شادابی و طراوت در جوانان ضرورتی خاص دارد (قاسمی روشناوند و همکاران، ۱۴۰۲). در ورزش از طریق فعالیت های گروهی افراد یاد می گیرند که چگونه با دیگران همکاری کنند و احترام به همدیگر را در موقعیت های مختلف تجربه کنند. در جریان تمرینات و مسابقات نیاز به هماهنگی تیمی، تصمیم گیری سریع و حل مشکلات مشترک مسئولیت پذیری را بالا می برد و موجب افزایش اعتماد به نفس و کاهش اضطراب اجتماعی می شوند (حسن پور، ۱۴۰۳). ورزش دانش آموزی در مدارس پتانسیل لازم برای حل مشکلات متعدد اجتماعی، روانشناختی و آموزشی را دارا بوده و زمینه ترویج مشارکت جمعی و تقویت انسجام اجتماعی در بین دانش آموزان را می تواند فراهم نماید که این شرایط موجب پویایی اجتماعی در بین دانش آموزان می گردد. هنگامی که دانش آموزان از طریق ورزش با هم جمع می شوند پیامدهای مطلوب اجتماعی را به دنبال دارد (کلهری و همکاران، ۱۴۰۱). توجه به نقش اجتماعی ورزش و ایجاد پویایی اجتماعی در حوزه دانش آموزی به عنوان پایه سایر برنامه های ورزشی و اولین سطح در نظام ورزش کشور از اهمیت بالایی برخوردار است. پویایی اجتماعی ایجاد شده از طریق ورزش در غنی سازی ارتباطات درون فردی و بین فردی و ارتقای سطح کیفی مهارت های اجتماعی و توانایی های ارتباطی موثر است (ماری، ۲۰۱۷). همچنین باعث تغییر و تبادل انرژی می شود و به افراد کمک می کند تا با خود و دیگران ارتباط موثر داشته باشند. پویایی اجتماعی ایجاد شده از طریق ورزش را به دلیل پیامدهای مثبت بیشمار مانند بهبود حضور افراد در اجتماع، تداوم تعاملات اجتماعی، افزایش همبستگی، فداکاری و اعتماد بین افراد باید مدیریت نمود تا این پیامدها تداوم یابد (بالدی و همکاران، ۱۴۰۰). با توجه به پیامدهای پویایی اجتماعی ضرورت مدیریت پویایی اجتماعی بیش از پیش آشکار می گردد. علی رغم اهمیت مقوله مدیریت پویایی اجتماعی اما این مهم بالاخص در حوزه ورزش دانش آموزی آن طور که شایسته است به چشم نمی خورد و آن چنان که باید و شاید به این مقوله توجه نشده است. لذا در این مطالعه پژوهشگر به دنبال ارائه مدل مدیریت پویایی اجتماعی در ورزش دانش آموزی استان کهگیلویه و بویراحمد می باشد. روش تحقیق برای جمع آوری داده های کیفی از مصاحبه های عمیق نیمه ساختار یافته استفاده شد. ۱۱ نفر از کارشناسان و متخصصان مدیریت آموزشی و مدیریت ورزشی در حوزه ورزش دانش آموزی و مسئولان تیم های ورزشی دانش آموزی با رویکردی هدفمند و با در نظر گرفتن اشباع نظری مورد بررسی قرار گرفتند. برای اعتبارسنجی و به دست آوردن اعتبار داده ها از دو روش بررسی مشارکت کنندگان و بررسی کارشناسان غیر شرکت کننده در پژوهش استفاده شد و پایایی مصاحبه ها با روش اجرای عینی و دقیق گفتار مصاحبه شوندگان به دست آمد. با استفاده از نتایج حاصل از بررسی مبانی نظری و پیشینه تحقیق و تحلیل محتوای مصاحبه های انجام شده مولفه ها و معیارهای اولیه مدیریت پویایی اجتماعی مدرسه به کمک اساتید مربوطه در سطح مضامین فراگیر دسته بندی شدند تا مدل مربوط به مدیریت پویایی اجتماعی در ورزش دانش آموزی شکل گیرد. در روش تحلیل داده ها بر اساس تحلیل محتوای کراسول و کلارک (۲۰۱۷) بود. یافته ها: در واقع مضامین اساسی با هم ترکیب شده و بر اساس محتوای هر یک در مضامین سازماندهی و در نهایت در مضامین جامع قرار گرفتند. ۶۶ مضمون اساسی در قالب تم های سازماندهی قرار گرفت که منجر به ۱۷ تم سازماندهی شد. سپس مضامین سازمان دهنده در قالب مضامین جامع طبقه بندی و در نهایت ۷ مضمون جامع شامل عوامل ساختاری، عوامل محتوایی، عوامل ارتباطی، عوامل فرهنگی، عوامل انگیزشی، عوامل فردی و عوامل اجتماعی شناسایی شد که در ادامه ارائه می شود. به طور کلی می توان بیان نمود که از مصاحبه های صورت گرفته ۶۶ مضمون پایه در قالب مضامین سازمان دهنده قرار گرفتند که ۱۷ مضمون سازمان دهنده به دست آمد. سپس مضامین سازمان دهنده در قالب مضامین فراگیر طبقه بندی شدند و در نهایت ۷ مضمون فراگیر شامل عوامل ساختاری، عوامل محتوایی، عوامل ارتباطی، عوامل فرهنگی، عوامل انگیزشی، عوامل فردی و عوامل اجتماعی شناسایی شدند که در نهایت مدل مدیریت پویایی اجتماعی در ورزش دانش آموزی ارائه شده است. بحث و نتیجه گیری: عوامل ساختاری، عوامل محتوایی، عوامل ارتباطی، عوامل فرهنگی، عوامل انگیزشی، عوامل فردی و عوامل اجتماعی شامل شکل گیری هویت مناسب، تدوین قوانین و رویه های مناسب، تولید محتوا، جریان محتوای مطلوب، ایجاد اعتبار برای افراد، الگوی ارتباطی مطلوب، حفظ استقلال، رشد فرهنگی، تقویت حس نشاط و الهام در میان اعضا، تقویت حس شفقت اجتماعی و ایجاد تغییر و تحول موثر در بین اعضا است. عوامل موثر در مدیریت پویایی اجتماعی در مدارس استان کهگیلویه و بویراحمد با نتایج مشابهی در مطالعات دیگر مطابقت داشتند. با توجه به نتایج پژوهش حاضر و نتایج مطالعات انجام شده در این زمینه می توان بیان کرد که پویایی اجتماعی به چگونگی سازماندهی زمینه های بین فردی و تاثیر آن بر تعاملات بین افراد در محیط اشاره دارد. پویایی اجتماعی بر همگامی اجتماعی و شکل گیری طبیعی شبکه های اجتماعی در بین دانش آموزان تاکید دارد. شناسایی عوامل موثر در مدیریت پویایی اجتماعی در ورزش دانش آموزی راهنمای مناسبی برای شناخت عوامل موثر در مدیریت پویایی اجتماعی است تا با به کارگیری عوامل مذکور و ارائه طرح ها و روش های نوین ویژگی های مذکور را در دانش آموزان توسعه داده و فضای ورزش دانش آموزی را به فضایی سازنده، خلاق، الهام بخش، گرم و صمیمی تبدیل کند.

کلیدواژه ها:

ورزش دانش آموزی ، مدیریت پویایی اجتماعی