شاخص های ارزیابی فدراسیونهای ورزشی چالشها و راهکارهای بهبود حکمرانی

مقدمه این مطالعه با هدف شناسایی و تدوین شاخصهای کلیدی ارزیابی عملکرد فدراسیونهای ورزشی انجام شد، با این انگیزه که از رویکردهای سنتی مدال محور فراتر رفته و چارچوبی جامع ارائه دهد که بتواند همزمان بر دو چالش عمده تمرکز کند: اول، غلبه بر نگاه تک بعدی و کوتاه مدت در سطح ملی که باعث توسعه نامتوازن و نادیده گرفتن ابعاد مدیریتی و زیرساختی می شود؛ و دوم مقابله با مقاومت استراتژیک سازمانهای ورزشی در سطح جهانی که از طریق سازوکارهای پیچیده سیاسی و گفتمانی سعی در تضعیف فرآیندهای ارزیابی و پاسخگویی دارند هدف، نهایی تقویت حکمرانی موثر و ارتقای عملکرد اجتماعی به عنوان پایه های توسعه پایدار ورزش است. روش پژوهش این پژوهش به روش کتابخانهای و توصیفی تحلیلی انجام شده است. دادههای مورد نیاز از طریق بررسی نظام مند ۱۶ منبع علمی معتبر (شامل) مقالات پژوهشی فارسی و انگلیسی گزارشهای سیاستی داخلی و اسناد بین المللی گردآوری شد. فرآیند تحلیل در دو سطح اصلی صورت گرفت، نخست تحلیل محتوای کیفی متون برای، استخراج دسته بندی و مقایسه شاخصها، مدلها و چالش های مطرح شده؛ دوم بررسی و تطبیق انتقادی مدلهای مدیریتی و ارزیابی پیشنهادی از جمله مدل مبتنی بر فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) کارت امتیازی متوازن (BSC) و شاخص دیده بان حکمرانی ورزشی (SGO) در زمینه ورزش. این رویکرد تحلیلی امکان واکاوی عمیق مبانی نظری و نیز شناسایی شکاف بین تئوری و عمل در حکمرانی ورزشی را فراهم آورد. یافته ها: یافته های حاصل از تحلیل منابع نشان می دهد که ارزیابی عملکرد فدراسیونها نیازمند گذار از یک نگاه تک بعدی است. پژوهشهای داخلی مبتنی بر مدلهایی مانند AHP تاکید دارند که ابعاد مدیریتی و زیرساختی مانند برنامه ریزی استراتژیک، مدیریت مالی و استعدادیابی در مقایسه با صرفا نتایج، قهرمانی از اولویت و اهمیت بالاتری نزد خبرگان برخوردارند. در عین حال، مدلهای جامع تری مانند کارت امتیازی متوازن (BSC) بر ضرورت ایجاد توازن در ارزیابی میان منظرهای مالی، مشتریان (ذینفعان)، فرآیندهای داخلی و یادگیری رشد تاکید می کنند در سطح بین المللی شواهد حاصل از شاخص SGO حاکی از ضعف ساختاری گسترده فدراسیونها، به ویژه در مولفه های «دموکراسی» و «کنترل» و «توازن» است. عمیق ترین یافته تحلیل حاضر، شناسایی وجه تاریک حکمرانی است که در قالب استراتژیهای گفتمانی مانند تشریفات گرایی، اقدامات نمایشی و (کم اثر) و دوگانگی (شکاف) بین گفتار و عمل ظاهر می شود و نشان می دهد چالش اصلی صرفا طراحی مدل نیست بلکه مقاومت سازمانی در برابر اجرا و نظارت واقعی است. نتیجه گیری: در مجموع ارزیابی موثر عملکرد فدراسیونهای ورزشی خود یک فرآیند پیچیده است که نیازمند تلفیق ابزارهای تحلیلی ساختاریافته با بینشی سیاسی نسبت به مقاومت های سازمانی است که موفقیت آن در گرو تلفیق ابزارهای فنی دقیق مانند BSC و AHP، درک هوشمندانه از مقاومت های سازمانی و وجه تاریک حکمرانی و ایجاد نهادهای نظارتی مستقل و قوی است تنها از این طریق می توان از ارزیابی به عنوان ابزاری برای تحول واقعی، شفافیت پایدار و نهایتا توسعه متوازن ورزش در سطوح ملی و بین المللی بهره برد.

کلیدواژه ها:

ارزیابی عملکرد فدراسیونهای ورزشی ، حکمرانی موثر ، کارت امتیازی متوازن ، شاخص کلیدی عملکرد