طراحی مدل فرآیندی برای حکمرانی مطلوب در ورزش قهرمانی ایران

حکمرانی ورزش قهرمانی در بسیاری از نظام های ورزشی به صورت مجموعه ای از اصول یا فهرستی از عناصر نهادی مورد بررسی قرار گرفته است؛ در حالی که در عمل حکمرانی پدیده ای ایستا نیست بلکه فرآیندی، پویا، چندسطحی و بازخوردی است که در بستر تعامل نهادها، سازمان ها و ارزش های اجتماعی شکل می گیرد. هدف این پژوهش طراحی و تبیین یک مدل فرآیندی برای حکمرانی مطلوب در ورزش قهرمانی ایران است. پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی انجام شد. در مرحله کیفی داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختار یافته با ۱۹ نفر از خبرگان حکمرانی ورزش گردآوری و با روش تحلیل مضمون شش مرحله ای تحلیل شد. در مرحله کمی با بهره گیری از تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و مشارکت ۲۵ خبره وزن نسبی مولفه های استخراج شده سنجیده شد. در نهایت با تلفیق یافته های دو مرحله، مدل فرآیندی حکمرانی طراحی گردید. مدل پیشنهادی شامل چهار مرحله پویا و به هم پیوسته است: (۱) شکل گیری مسئله در بستر نهادی، (۲) صورت بندی حکمرانی و همزبانی مفهومی، (۳) مداخله سیاستی و طراحی سازوکارهای اجرایی، و (۴) تحقق مشروعیت و پایداری از طریق بازخورد و اصلاح مستمر. این مراحل در قالب چرخه بازخوردی عمل می کنند و نشان می دهند که حکمرانی مطلوب نه یک وضعیت ثابت، بلکه فرآیندی مستمر از پالایش، اجرا و بازتنظیم است. یافته ها بیانگر آن است که بدون طراحی سازوکارهای بازخوردی و کاهش تمرکز تصمیم گیری، نظام حکمرانی ورزش قهرمانی در معرض ایستایی نهادی و کاهش مشروعیت قرار می گیرد. مدل ارائه شده می تواند چارچوبی مفهومی برای گذار از حکمرانی ایستا به حکمرانی پویا در نظام ورزش قهرمانی ایران فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی پویا ، مدل فرآیندی ورزش قهرمانی ، مشروعیت نهادی ، چرخه بازخورد