مرور نظام مند خطاهای آماری رایج در پژوهشهای علوم ورزشی از اشتباهات روش شناختی تا سوگیری در انتشار در مقالات

مقدمه کاربرد آمار در علوم ورزشی برای تحلیل عملکرد ورزشی و تصمیم گیری در زمینه های آموزش، تاکتیک و مدیریت ورزشی حیاتی است (شیلجک و همکاران، ۲۰۲۴). با این حال مشکلات متعددی در کاربرد روش های آماری در ورزش وجود دارد که به کیفیت داده ها، پیچیدگی ورزش، ناکافی بودن نمونه، فقدان کنترل متغیرها، سوگیری در جمع آوری و تفسیر داده ها و مسائل اخلاقی مربوط می شود. روش تحقیق پژوهش حاضر به صورت مرور برخی تحقیقات در پایگاه داده پاب مد (PubMed) انجام شده است. جستجوی مقالات با استفاده از کلیدواژه های مرتبط با خطاهای آماری در علوم ورزشی در بازه زمانی ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ صورت گرفت. بررسی ها نشان می دهد که خطاهای آماری در فراتحلیل های علوم ورزشی شیوع بالایی دارند. سندرساک (۲۰۲۴) نشان داد که ۴۵٪ از فراتحلیل ها حاوی خطاهای آماری هستند که شایع ترین آنها اشتباه گرفتن خطای استاندارد (SE) با انحراف معیار (SD) است. این مطالعه نشان داد که ۱۹.۳٪ از کارآزمایی های تصادفی، SE را به جای SD به عنوان معیار پراکندگی نمونه گزارش کرده اند و این اشتباه باعث شده اثرات مداخلات ورزشی به طور قابل توجهی بزرگ تر از مقدار واقعی تخمین زده شود (سندرساک ۲۰۲۴). ماروکولو و همکاران (۲۰۲۴) نیز سوگیری انتشار در مجلات علوم ورزشی را بررسی کردند. یافته های آنان نشان داد که مجلات تمایل دارند مطالعات دارای نتایج مثبت (۷۶٪) را در اولویت قرار دهند در حالی که مطالعات با نتایج منفی (۲.۷٪) نادیده گرفته می شوند. همچنین بین نتایج گزارش شده در عنوان و نتیجه گیری مقالات با نتایج واقعی متغیرهای عملکردی ناسازگاری مشاهده شد. یافته ها: بر اساس مرور مقالات، الگوهای منفی رایج در کاربرد آمار عبارتند از خطای SE/SD (سندرساک ۲۰۲۴)، سوگیری انتشار به نفع نتایج مثبت (ماروکولو و همکاران ۲۰۲۴)، حجم نمونه ناکافی و عدم تکرارپذیری یافته ها (مسکیدا و همکاران، ۲۰۲۲). همچنین شیلجک و همکاران (۲۰۲۴) نشان دادند از مجموع ۶۳ مقاله علمی منتشر شده در مجلات منطقه، تنها ۹ مقاله رویکرد کیفی داشتند. نتیجه گیری مرور تحقیقات نشان می دهد که خطاهای آماری و سوگیری های انتشار در علوم ورزشی چالش های جدی هستند. توجه به اخلاق علمی و انتشار متوازن نتایج مثبت و منفی برای بهبود پایایی شواهد علمی ضروری است.

کلیدواژه ها:

علوم ورزشی ، آمار ، خطاهای رایج ، سوگیری انتشار ، فراتحلیل ، مرور نظام مند