تحولات فناورانه و گسترش محیط های یادگیری دیجیتال ساختار برنامه های تربیت بدنی را نیز تحت تاثیر قرار داده و ضرورت بازاندیشی در کارکردهای تربیتی آن را برجسته ساخته است. تربیت بدنی در رویکردهای نوین صرفا به توسعه مهارت های جسمانی محدود نمی شود بلکه به عنوان بستری برای پرورش ارزش های اخلاقی، مسئولیت پذیری و رفتارهای اجتماعی شناخته می شود. پژوهش ها نشان می دهد که ادغام
ارزش های اخلاقی در برنامه های تربیت بدنی می تواند به شکل گیری شخصیت متعادل و رفتارهای اجتماعی مطلوب در دانش آموزان منجر شود و کیفیت تجربه آموزشی را ارتقا دهد (سان، ۲۰۲۴ و گیو و همکاران، ۲۰۲۵). همچنین رویکردهای نوین آموزشی تاکید دارند که فناوری های هوشمند می توانند با فراهم سازی محیط های تعاملی، شخصی سازی یادگیری و تقویت بازخوردهای تربیتی نقش موثری در تلفیق اهداف جسمانی و اخلاقی ایفا کنند (وین و ویلانگ، ۲۰۲۵ و چن و همکاران، ۲۰۲۶). در این چارچوب طراحی برنامه های
تربیت بدنی هوشمند که به طور همزمان به توسعه مهارت های حرکتی و
ارزش های اخلاقی توجه کنند به یکی از ضرورت های نظام های آموزشی تبدیل شده است. با این حال در نظام تربیت بدنی مدارس چارچوب منسجمی برای تلفیق فناوری های هوشمند با اهداف تربیت اخلاقی وجود ندارد. از این رو پژوهش حاضر با هدف طراحی برنامه های
تربیت بدنی هوشمند با رویکرد پرورش
ارزش های اخلاقی انجام شد. روش شناسی پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و راهبرد نظریه داده بنیاد انجام شد. جامعه پژوهش شامل متخصصان حوزه تربیت بدنی، برنامه ریزی درسی،
فناوری آموزشی و علوم تربیتی بود که به صورت هدفمند انتخاب شدند. در مجموع با ۱۸ نفر از خبرگان مصاحبه های نیمه ساختار یافته انجام شد و فرایند نمونه گیری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده ها پس از پیاده سازی کامل با استفاده از فرایند کدگذاری، بازمحوری و انتخابی تحلیل شدند. به منظور افزایش اعتبار یافته ها از روش بازبینی مشارکت کنندگان و مقایسه مستمر داده ها استفاده شد. در نهایت الگوی مفهومی برنامه های
تربیت بدنی هوشمند مبتنی بر
ارزش های اخلاقی استخراج گردید. یافته ها تحلیل داده های مصاحبه نشان داد که برنامه های
تربیت بدنی هوشمند با رویکرد اخلاقی بر تعامل میان سه بعد اصلی زیرساخت های هوشمند، فرایندهای تربیتی و پیامدهای اخلاقی استوار است. در بعد زیرساختی دسترسی به ابزارهای دیجیتال، سامانه های یادگیری هوشمند و محیط های تعاملی زمینه اجرای برنامه های نوین را فراهم می کند. در بعد فرایندی طراحی فعالیت های مشارکتی، بازی های مبتنی بر ارزش، بازخورد هوشمند و ارزیابی رفتاری به عنوان سازوکارهای اصلی پرورش اخلاقی شناسایی شد. در بعد پیامدی، توسعه مسئولیت پذیری، همکاری، احترام به قوانین، خودکنترلی و روحیه جوانمردی به عنوان مهم ترین نتایج اجرای این برنامه ها مطرح گردید. الگوی نهایی نشان داد که تعامل میان فناوری های هوشمند و راهبردهای تربیت اخلاقی می تواند به شکل گیری محیط های یادگیری پویا، مشارکتی و ارزش محور در تربیت بدنی مدارس منجر شود.