الگوی سازمانی توسعه سرمایه انسانی سازگارشونده در معاونت تربیت بدنی مدارس

تحولات پرشتاب محیط های آموزشی و ورزشی در دهه های اخیر ضرورت توجه به سرمایه انسانی سازگارشونده را در سازمان های تربیت بدنی بیش از پیش آشکار ساخته است. پژوهش ها نشان می دهد که کیفیت سرمایه انسانی و سطح آموزش نقش تعیین کننده ای در بهبود پیامدهای یادگیری و عملکرد سازمانی دارد و بدون توسعه هدفمند، آن دستیابی به اهداف آموزشی و سلامت محور امکان پذیر نیست (زیک، ۲۰۲۶). در همین راستا مطالعات سازمانی نشان می دهد که توسعه سرمایه انسانی می تواند به تقویت فرهنگ سازمانی، رفتارهای شهروندی و پایداری سازمان ها منجر شود و ظرفیت نوآوری و انطباق با تغییرات محیطی را افزایش دهد (جیمو، ۲۰۲۶، عبدالکاظم و همکاران، ۲۰۲۵). همچنین تحقیقات انجام شده در حوزه مدارس ابتدایی بیانگر آن است که قابلیت های یادگیری سازمانی و تعاملات مبتنی بر اعتماد به ارتقای عملکرد سازگارشونده معلمان و بهبود کارایی نظام آموزشی کمک می کند (ماپانسا و باگو، ۲۰۲۵). در حوزه تربیت بدنی نیز نتایج پژوهش ها حاکی از آن است که سرمایه انسانی و سرمایه فکری از عوامل کلیدی در ارتقای عملکرد سازمان های ورزشی به شمار می روند (اکبری و همکاران، ۲۰۱۳). با وجود این در ساختار معاونت تربیت بدنی مدارس الگوی سازمانی منسجمی برای توسعه سرمایه انسانی سازگارشونده ارائه نشده است. از این رو، پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی سازمانی توسعه سرمایه انسانی سازگارشونده در معاونت تربیت بدنی مدارس انجام می شود. این پژوهش با رویکرد کیفی و راهبرد نظریه داده بنیاد و با مصاحبه های عمیق و نیمه ساختار یافته با خبرگان و کارشناسان انجام شده و تحلیل داده ها به استخراج مقوله ها و مضامین پرداخته است. یافته ها حاکی از آن است که توسعه سرمایه انسانی سازگارشونده پدیده ای چندبعدی متاثر از تعامل عوامل فردی، سازمانی و محیطی است. عوامل محرک، بسترهای سازمانی و موانع مختلف شناخته شده و راهبردهای توانمندسازی، ترویج فرهنگ نوآوری، استقرار نظام ارزیابی مبتنی بر شایستگی، توسعه رهبری حمایتی و تقویت یادگیری سازمانی به عنوان راهکارهای اصلی ارائه شده اند. اجرای این راهبردها پیامدهایی نظیر افزایش انعطاف پذیری کارکنان، ارتقای کیفیت برنامه های تربیت بدنی، بهبود عملکرد سلامت محور مدارس و افزایش رضایت شغلی دارد. در نهایت، الگوی نهایی نشان می دهد توسعه سرمایه انسانی سازگارشونده نیازمند همراستایی سیاست های سازمانی، رهبری تحول گرا، فرهنگ یادگیرنده و نظام های توانمندسازی است تا نیروی انسانی خلاق، انعطاف پذیر و پاسخگو به نیازهای متغیر محیط آموزشی شکل گیرد.

کلیدواژه ها:

سرمایه انسانی سازگارشونده ، معاونت تربیت بدنی ، ورزش مدارس ، آموزش و پرورش