تاثیر کیفیت مسابقه بر نیات رفتاری تماشاگران سوارکاری

مقدمه: امروزه مدیریت ورزشی میان دانشگاه علم و فرهنگ تماشاگران به عنوان یکی از ارکان اساسی صنعت ورزش نقشی تعیین کننده در پایداری اقتصادی و موفقیت اجتماعی رویدادهای ورزشی ایفا می کنند. در این بین نیات رفتاری تماشاگران که شامل تمایل به حضور مجدد، توصیه رویداد به دیگران و حمایت از تیم یا مسابقه است به عنوان شاخصی کلیدی برای ارزیابی موفقیت رویدادهای ورزشی مطرح می شود. وانگ و همکاران (۲۰۲۵) در میان عوامل موثر بر تجربه تماشاگر کیفیت مسابقه جایگاهی محوری دارد؛ زیرا هسته اصلی محصول ورزشی را تشکیل می دهد و به طور مستقیم بر ادراک کلی مخاطب از رویداد اثر می گذارد. بیسکایا و همکاران (۲۰۲۱) کیفیت مسابقه شامل مولفه هایی نظیر سطح مهارت ورزشکاران، جذابیت، رقابت، هیجان بازی و پیش بینی ناپذیری نتیجه است که می تواند درگیری عاطفی و شناختی تماشاگر را افزایش دهد. جین و همکاران (۲۰۱۳) یافته های پژوهشی نشان می دهد که کیفیت بالاتر مسابقه با افزایش رضایت و تقویت تمایل به حضور مجدد و تبلیغ شفاهی مثبت همراه است. ماتسی و همکاران (۲۰۲۴) با وجود اهمیت این متغیر بخش قابل توجهی از مطالعات پیشین بیشتر بر کیفیت خدمات محیطی و سازمانی تمرکز داشته اند و بررسی مستقل کیفیت مسابقه به عنوان عامل تعیین کننده تجربه تماشاگر کمتر مورد توجه قرار گرفته است. بیسیکایا و یوشیدا (۲۰۲۳) از این رو ضرورت دارد رابطه میان کیفیت مسابقه و نیات رفتاری تماشاگران به طور مستقیم و در بافت رویدادهای ورزشی داخلی مورد بررسی قرار گیرد. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر کیفیت مسابقه بر نیات رفتاری تماشاگران انجام شده است تا بتواند با تبیین علمی این رابطه مبنایی برای تصمیم گیری مدیران ورزشی در جهت ارتقای جذابیت مسابقات و تقویت وفاداری مخاطبان فراهم آورد. روش تحقیق این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری شامل تماشاگران کورس اسبدوانی آق قلا در سال ۱۴۰۴ بود. نمونه پژوهش با استفاده از روش در دسترس انتخاب شد. برای جمع آوری داده ها از دو پرسشنامه کیفیت مسابقه کرونیوس و همکاران (۲۰۱۹) و پرسشنامه نیات رفتاری بایون و همکاران (۲۰۱۳) که بر اساس طیف پنج درجه ای لیکرت طراحی شدند، روایی محتوایی ابزارها بر اساس نظر ۷ نفر از متخصصان مدیریت ورزش مورد تایید قرار گرفت و پایایی پرسشنامه ها در یک مطالعه مقدماتی (۳ نفر) با استفاده از ضریب همبستگی آلفای کرونباخ به دست آمد و با توجه به اینکه ضریب آلفای کرونباخ همه متغیرها بالاتر از ۰.۷۰ بود، پایایی پرسشنامه ها مورد تایید قرار گرفت. پرسشنامه ها در محل برگزاری کورس و در بین افرادی که بالاتر از ۱۶ سال سن داشتند پخش و پس از تکمیل جمع آوری شدند. داده ها پس از گردآوری با استفاده از نرم افزار آمار SPSS PLS در دو سطح توصیفی و استنباطی تحلیل شدند. برای بررسی فرضیه پژوهش از رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری استفاده شد. یافته ها: در این پژوهش داده های گردآوری شده از ۱۶۶ نفر از تماشاگران کورس اسبدوانی آق قلا مورد تحلیل قرار گرفت. در بررسی توصیفی داده ها حداکثر سن نمونه آماری ۵۵ سال و حداقل آن ۱۶ سال بود همچنین میانگین نمونه آماری ۳۶.۴۵ سال بود. در بررسی جنسیت نمونه های تحقیق ۳۶ نفر (۲۱.۷%) زن و ۱۳۰ نفر (۷۸.۳%) مرد بودند. بیشتر نمونه های تحقیق متاهل بودند (۱۳۵ نفر) و ۳۱ نفر مجرد بودند. در قسمت آمار استنباطی داده ها برای تحلیل مدل ها در روش مدل سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) از رویکرد برازش مدل اندازه گیری و برازش مدل ساختاری استفاده شد. در بررسی برازش مدل اندازه گیری از شاخص های پایایی و روایی استفاده شد. برای بررسی پایایی از معیار ضرایب بارهای عاملی، آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی و برای بررسی روایی از دو معیار روایی همگرا و روایی واگرا استفاده شد. همان طور که مشاهده می شود تمامی بارهای عاملی بالاتر از ۰.۷ هستند. میزان پایایی و روایی همگرا و واگرا مدل تحقیق در سطح مطلوبی می باشد. در بررسی مدل ساختاری معیارهای معناداری مقادیر و معیار R۲ استفاده شد. R۲ مهمترین شاخص تست یک مدل علی است که نشان می دهد متغیرهای مستقل بر روی هم چقدر از رفتار متغیر وابسته را پیش بینی می کنند؛ R۲ متغیر نیات رفتاری تماشاگران ۰.۳۲۰ شده است که نشان می دهد متغیر کیفیت مسابقه ۳۲ درصد از مقدار متغیر نیات رفتاری تماشاگران را پیش بینی می کند که این پیش بینی در حد متوسط است. در بررسی فرضیه تحقیق میزان تاثیر کیفیت مسابقه بر نیات رفتاری تماشاگران سوارکاری برابر ۰.۴۵۵ است همچنین مقدار آماره T ضریب معناداری برای این مسیر برابر با ۵.۵۴۷ است که بیشتر بودن آن نسبت به ۱.۹۶ معناداری آن را نشان می دهد؛ بنابراین این مسیر در سطح ۰.۰۱ معنادار است. نتیجه گیری تحلیل داده ها نشان داد که هرچه ادراک تماشاگران از جذابیت، رقابت، سطح فنی مسابقه و تجربه کلی رویداد بالاتر باشد، نیات رفتاری آنان از جمله تمایل به حضور مجدد، توصیه به دیگران و حمایت از رویداد افزایش می یابد. این یافته ها با نتایج مطالعات گذشته که کیفیت رویداد را عامل موثر بر رفتار آینده تماشاگران و وفاداری آنان معرفی کرده اند هم راستا است. نتایج حاصل تاکید می کند که کیفیت رویداد نه تنها از جنبه خدماتی بلکه به عنوان تجربه اصلی، رقابتی نقش کلیدی در ایجاد رضایت و تقویت گرایش های رفتاری دارد. همچنین یافته های این تحقیق حاکی از آن است که استراتژی های مدیریتی که بهبود کیفیت فنی مسابقه را در اولویت قرار می دهند می توانند به تقویت روابط بلندمدت با مخاطبان و ایجاد نیت های مثبت رفتاری کمک کنند. بنابراین، پیشنهاد می شود مدیران و برگزارکنندگان رویدادهای ورزشی به ارتقای کیفیت، رقابت، برنامه ریزی حرفه ای رویداد توجه بیشتری داشته باشند.

کلیدواژه ها:

کیفیت خدمات ، کیفیت مسابقه ، نیات رفتاری تماشاگران ورزشی